Kadencja VIII - nr 21 (styczeń 2005)

środa, 2 lutego 2005

W dniach 6 i 7 stycznia odbyło się posiedzenie nadzwyczajne Rady Głównej poświęcone dyskusji na projektem ustawy "Prawo o szkolnictwem wyższym". Projekt, jako efekt pracy Sejmowej Podkomisji Nadzwyczajnej, nadszedł do Biura Rady Głównej 23 grudnia ubiegłego roku. W posiedzeniu uczestniczyli członkowie Rady, którzy byli w stanie w tym nieplanowanym terminie być obecni. Po burzliwej dyskusji zgłoszone zostały do Sejmowej Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży uwagi ogólne, szczegółowe i propozycje zmian lub uzupełnień konkretnych fragmentów ustawy (dostępne na stronie internetowej pod adresem www.rgsw.edu.pl.) Uwagi zostały przesłane do Sejmu RP i na posiedzeniu wyżej wspomnianej Komisji w dniu 19 stycznia były udostępnione parlamentarzystom i osobom zainteresowanym. Uczestnicząc w tym posiedzeniu mogłem przekonać się, że napłynęło wiele uwag od senatów uczelni oraz organizacji i osób związanych ze szkolnictwem wyższym. Liczne głosy wypowiedziane przez parlamentarzystów i zaproszonych gości przyczyniły się zapewne do odłożenia dyskusji i umożliwienia zapoznania się członkom Komisji z nadesłaną korespondencją. Przesuwa to dalszą pracę nad projektem ale stwarza szansę na uwzględnienie racjonalnych propozycji płynących ze strony środowiska akademickiego, jak i usunięcie oczywistych przeoczeń czy błędów. W dyskusji, która wciąż toczy się nie tylko w środowisku akademickim, padają argumenty, że projekt nie dotyka i nie rozwiązuje wielu kwestii istotnych dla szkolnictwa wyższego w kontekście zmian jakie dokonały się i dokonują w naszym kraju. Jest niezaprzeczalną prawdą, że projekt ustawy jest efektem kompromisu uwzględniającego oczekiwania różnych sektorów szkolnictwa wyższego i jako taki nie może spełniać oczekiwań wszystkich. Po prawie ośmioletniej dyskusji powstał dokument, który przebrnął przez pierwszy etap prac w Parlamencie. Istnieje więc realna szansa na uchwalenie ustawy w nieodległej przyszłości. Propozycje daleko idących zmian - szczególnie takich, do których szkoły wyższe nie są zupełnie przygotowane - mogą skutecznie spowolnić prace nad projektem, a w efekcie uniemożliwić uchwalenie ustawy. Będzie wówczas obowiązywała ustawa uchwalona piętnaście lat temu, niedostosowana w wielu miejscach do oczekiwań współczesności. Złudne są też, w moim odczuciu, nadzieje na powszechną akceptację propozycji rewolucyjnych rozwiązań w szkolnictwie wyższym i oczekiwania, że uda się wypracować projekt doskonały.

Uczestniczyłem w posiedzeniu Prezydium Polskiej Akademii Nauk w dniu 12 stycznia. Prezes PAN wręczył - w uroczystej części - dyplomy nowo wybranym krajowym członkom rzeczywistym i korespondentom Akademii. Długa dyskusja towarzyszyła określeniu strategicznych kierunków badań naukowych - nad którymi zastanawiały się też uczelnie, po apelu Ministra Nauki i Informatyzacji.

Posiedzenie Prezydium Rady Głównej odbyło się 19 stycznia, a dnia następnego - posiedzenie plenarne. Przyjęty został przez Radę dokument zatytułowany "Charakterystyka trzech stopni kształcenia (z uwzględnieniem szczegółowych rekomendacji wypływających z Deklaracji Bolońskiej)". Składa się on z czterech rozdziałów: ogólnych ustaleń wstępnych, charakterystyki kształcenia na stopniu licencjackim i inżynierskim, charakterystyki kształcenia na stopniu magisterskim oraz charakterystyki kształcenia na stopniu doktoranckim. Dokument zamyka lista pytań do dyskusji, które dotykają między innymi modelu kształcenia akademickiego oraz kariery akademickiej. Wraz z listem przewodnim dokument został skierowany do środowiska akademickiego i naukowego, sfer gospodarczych oraz instytucji państwowych i społecznych (jest dostępny na stronie internetowej Rady Głównej). Oczekujemy opinii, propozycji rozwiązań i głosów w dyskusji. Po ich przeanalizowaniu prześlemy do konsultacji kolejne wersje dokumentu, tak aby mógł stać się on podstawą do zmian legislacyjnych i przekształceń w szkolnictwie wyższym. Powołana została Centralna Komisja Wyborcza Rady Głównej. Wylosowane też zostały uczelnie, z których wybrani zostaną przedstawiciele do Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej. Rada zaopiniowała wnioski jednostek organizacyjnych szkół wyższych o przyznanie uprawnień do nadawania stopni naukowych oraz zasady podziału - w roku bieżącym - dotacji dydaktycznej dla szkół wyższych podległych MENiS. Zaopiniowane zostały również wnioski uczelni niepublicznych o udzielenie promesy w formie listu intencyjnego, przyznanie dotacji na inwestycje budowlane oraz dotacji na działalność dydaktyczną i kształcenie kadr. Ustalona została lista priorytetów na najbliższe miesiące. Przedmiotem szczególnej troski Rady będą standardy nauczania - jesteśmy zdecydowani, aby jeszcze w tym roku powstały standardy harmonizujące z Procesem Bolońskim i dostosowane dla aktualnych oczekiwań i potrzeb. Rada zajmie się projektem Narodowego Planu Rozwoju oraz założeniami związanej z nim strategii rozwoju szkolnictwa wyższego i nauki. Elementem tej strategii jest wypracowanie: dokumentu dotyczącego kształcenia w ramach trzech stopni, modelu kariery akademickiej, relacji między dziedzinami, dyscyplinami a kierunkami studiów, metod skutecznej kontroli jakości kształcenia, zasad finansowania instytucji naukowych i edukacyjnych oraz odbudowy i rozbudowy relacji między środowiskami akademickimi i naukowymi a sferą gospodarki.

Uroczystą oprawę miała konferencja w Zamku Królewskim w Warszawie inicjująca konsultacje "Narodowego Planu Rozwoju 2007-2013", w której - na zaproszenie Prezydenta RP i Prezesa Rady Ministrów - uczestniczyłem w dniu 20 stycznia. Po prezentacji projektu, przez Wicepremiera Jerzego Hausnera, wystąpił Prezydent Aleksander Kwaśniewski oraz Danuta Hübner - Komisarz UE do spraw Polityki Regionalnej. Dyskusję zainicjował Premier Marek Belka podkreślając wagę dokumentu dla rozwoju kraju oraz naszego uczestnictwa w Unii. Liczne wypowiedzi dotyczyły różnych spraw. Moją uwagę zwróciły głosy dotyczące umiejscowienia edukacji, nauki i kultury w Narodowym Planie Rozwoju. Lektura tekstu pozwala dostrzec, że sprawom tym poświęca się zbyt mało uwagi. Rada zajmie się dokumentem i prześle do jego twórców opinię w końcu marca.

14 stycznia spotkałem się z Prezesem Narodowego Banku Polskiego, profesorem Leszkiem Balcerowiczem. Rozmowa dotyczyła nowoczesnego kształcenia na kierunkach ekonomicznych. Przy okazji wyłonił się problem finansowania i funkcjonowania szkolnictwa wyższego w warunkach gospodarki rynkowej. Prezes NBP wyraził chęć uczestniczenia w dyskusji na te tematy - również organizowania tematycznych seminariów. Finanse szkolnictwa wyższego to wciąż oczekujące na nowoczesne rozwiązania kwestie. Aby szkolnictwo wyższe mogło pełnić swoją misję a także sprostać oczekiwaniom społecznym - inicjatora innowacyjności i postępu - musi być ono przez państwo wspierane i nowocześnie zarządzane. Istniejące w chwili obecnej rozwiązania w tym zakresie są dalekie od doskonałości.

Gdańsk, 31 stycznia 2005 roku

Jerzy Błażejowski

Brak tagów

Pobierz darmowe oprogramowanie
do przeglądania plików