Kadencja VIII - nr 25 (maj 2005)

poniedziałek, 30 maja 2005

W drugim tygodniu maja (11) odbyło się posiedzenie Prezydium Rady Głównej. Podjęte zostały uchwały opiniujące pozytywnie rozporządzenia Ministra Nauki i Informatyzacji w sprawie kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania środków finansowych na naukę oraz warunków i trybu przyznawania pomocy publicznej na badania przemysłowe i badania przed-konkurencyjne. Opiniując zasady przyznawania stypendiów Wspólnego Centrum Badawczego Polskiej Akademii Nauk, Prezydium zwróciło uwagę na nietrafne i niekompletne sformułowania dotyczące wysokości stypendiów. Prezydium przejęło sprawozdanie z działalności Rady w 2004 roku. Będzie ono wkrótce dostępne na stronie internetowej Rady Głównej. Przewodniczący Komisji Rozwoju i Edukacji poinformowali o działaniach podejmowanych dla przyspieszenia prac nad nowymi standardami kształcenia. Pojawiły się głosy o potrzebie dodatkowych posiedzeń Rady w czerwcu, jeśli napłyną licznie - jak się oczekuje - propozycje nowych standardów. Podane zostały informacje o wyborach do Rady Głównej IX kadencji.

8-10 maja odbyła się w Krakowie konferencja rektorów polskich i niemieckich uczelni, pod hasłem "Przezwyciężając historię i patrząc w przyszłość", w której uczestniczył wiceprzewodniczący Rady Wojciech Mitkowski. Było to ważne spotkanie wkomponowujące się w żmudną drogę budowy zaufania między obydwoma krajami poprzez pryzmat czerpania doświadczeń z historii.

17 maja uczestniczyłem w Seminarium pod hasłem "Zadania polskich szkół wyższych w realizacji nowej Strategii Lizbońskiej - problemy praktyczne", zorganizowanym przez Fundację Rektorów Polskich oraz Instytut Społeczeństwa Wiedzy we współdziałaniu z Narodowym Bankiem Polskim. Seminarium zgromadziło dyrektorów administracyjnych oraz kanclerzy szkół wyższych w związku z nowymi wyzwaniami jakim będą musieli oni podołać w przyszłości. Wprowadzenia w problematykę dokonał profesor Jerzy Woźnicki, który był inicjatorem spotkania. Mnie przypadł w udziale zaszczyt przewodniczenia dyskusji panelowej ukierunkowanej na "Instrumentarium udziału instytucji akademickich i naukowych w realizacji nowej Strategii Lizbońskiej", w którą wprowadzili uczestników profesor Wojciech Dominik, Andrzej Kaczmarek, senator Zbigniew Kruszewski oraz profesor Sylwester Porowski. Z podsumowania dyskusji wynika wiodąca rola środowisk akademickich i naukowych w przeobrażeniach oraz rozwoju gospodarczym i społecznym kraju. Aby rolę tę środowiska nasze mogły pełnić niezbędne są przeobrażenia w sferze mentalności i podejściu do kwestii priorytetów badań. Badania podstawowe - rozwijane z sukcesem w wielu ośrodkach - winny być w znacznie większym stopniu uzupełniane badaniami stosowanymi, które przyczyniałyby się do szybszego rozwoju gospodarczego i znalazłyby akceptację społeczną. Jedną z możliwości wykorzystania wyników badań jest tworzenie, przy współudziale uczelni, firm "odpryskowych" ("spin-off"). Niezbędna jest współpraca różnych podmiotów dla przyspieszania wdrażania wyników badań - a więc uczelni, instytutów przemysłowych oraz przedsiębiorstw. Taka współpraca winna się odbywać na zasadach partnerstwa, a więc w ramach prawnych i na zasadach dobrych praktyk współpracy nauki z gospodarką. W dyskusji uwypuklano potrzebę zmiany zarządzania uczelniami i instytucjami naukowymi oraz wprowadzania reguł rynkowych. Przewijał się wątek konieczności istnienia jednostek elitarnych (uczelni, instytutów badawczych), które winny być wiodące w zakresie oddziaływania na sferę polityczną i gospodarczą. Wiele wątków dyskusji dotyczyło konieczności ustanowienia prawa krajowego wspierającego przedsiębiorczość, innowacyjność oraz ochronę własności intelektualnej i przemysłowej. Podkreślano potrzebę uczestnictwa w formułowaniu prawa unijnego, aby nie utrudniało ono rozwoju naszej przedsiębiorczości. Przesłanie wynikające z dyskusji jest wyraźne - należy upowszechniać pozytywny stosunek do przedsiębiorczości, wspierać badania mogące znaleźć zastosowania, a nade wszystko doceniać aktywność w tym zakresie w środowiskach akademickich i naukowych. Jednak wraz z dokonywaniem się tych przemian musi radykalnej zmianie ulec nastawienie sfer gospodarczych i politycznych do nauki i edukacji. Zniwelowanie przepaści między tymi sektorami oraz znalezienie środków i uruchamianie mechanizmów finansowania wyników badań to nieodzowne kroki jakie muszą być podjęte, aby zapewnić rozwój, zwiększyć zaufanie społeczne do wszystkich wymienionych środowisk i umacniać pozycję międzynarodową naszego kraju.

W dniach 19-20 maja odbyła się w Bergen trzecia, po podpisaniu Deklaracji Bolońskiej, konferencja ministrów odpowiedzialnych za sprawy szkolnictwa wyższego. W skład naszej delegacji, której miałem zaszczyt przewodniczyć z upoważnienia Ministra Mirosława Sawickiego, weszli: przewodniczący KRASP Franciszek Ziejka, Maria Boltruszko z Departamentu Szkolnictwa Wyższego MENiS oraz przedstawiciel Parlamentu Studentów RP Piotr Langer. To ważne spotkanie dotyczyło przyszłości szkolnictwa wyższego na kontynencie europejskim. Ze względu na wagę konferencji i komunikatu jaki został podpisany na zakończenie spotkania przygotujemy, wspólnie z profesorem Franciszkiem Ziejką, szerszą relację. To co należy odnotować, to rozprzestrzenianie się Procesu Bolońskiego poza obszar naszego kontynentu. Do grupy czterdziestu krajów uczestniczących dotychczas w tym procesie dołączyła Armenia, Azerbejdżan, Gruzja, Mołdawia i Ukraina. Mówiło się o współpracy z innymi kontynentami, między innymi Ameryką Łacińską i Karaibami. Do roku 2010 ma powstać Europejska Przestrzeń Szkolnictwa Wyższego nie tylko w zakresie kształcenia, ale i uznawania jego wyników - to znaczy dyplomów. To dobrze, że nasz stary kontynent, dysponujący ogromnymi zasobami wiedzy i tradycji, potrafił zainicjować proces do którego garną się inni. To też dowód, że na zasadach dobrowolności można dokonać wiele i że właśnie ta formuła stanowi siłę napędową Procesu Bolońskiego. Kraje Unii Europejskiej odgrywają w tym procesie wiodącą rolę, bowiem to one go inicjowały. Jest więc okazja aby idee wspólnej Europy urzeczywistnić w autentycznej integracji systemów szkolnictwa wyższego krajów członkowskich - z zachowaniem wszystkich narodowych odrębności. Są one wielkim kapitałem ogólnoludzkim, który nie może być zaprzepaszczony w procesie scalania naszego kontynentu.

W Zgromadzeniu Ogólnym PAN (19-20 maja) uczestniczył wiceprzewodniczący Rady Jan Madey. Spotkanie połączone było z sesją naukową pod hasłem "O pochodzeniu i różnorodności języków". Główna dyskusja - z udziałem Jerzego Hausnera - dotyczyła projektu Narodowego Planu Rozwoju (NPR) na lata 2007-2013. W raporcie przygotowanym na ten temat zwrócono uwagę na bezwzględną potrzebę udziału środowisk naukowych i akademickich w tworzeniu NPR oraz dostrzeżenia roli tych środowisk w rozwoju społecznym i ekonomicznym kraju.

W dniach 22-24 maja uczestniczyłem, na zaproszenie przewodniczącego KRASP i rektorów Uczelni Łódzkich, w posiedzeniu Prezydium i Zgromadzeniu Plenarnym KRASP. Było to ostatnie spotkanie rektorów mijającej kadencji i nowo wybranych rektorów, na którym dokonano wyboru nowych władz KRASP. Należą się serdeczne podziękowania władzom KRASP i konferencji rektorów za owocną współpracę w mijającej kadencji. Bez niej trudno byłoby nam pełnić użyteczną rolę względem uczelni. Nowym władzom życzyć należy odwagi w pokonywaniu trudności, sukcesów i otwartości na wspólne z Radą Główną przedsięwzięcia unowocześniające i uwiarygodniające nasze szkolnictwo wyższe.

Gdańsk, 31 maja 2005 roku

Jerzy Błażejowski

Brak tagów

Pobierz darmowe oprogramowanie
do przeglądania plików