Kadencja VIII - nr 27 (lipiec- sierpień 2005)

piątek, 2 września 2005

13 i 14 lipca odbyło się dwudniowe posiedzenie plenarne Rady Głównej. Głównym tematem była analiza 41 wybranych standardów kształcenia, które wpłynęły do Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu. Przed dyskusją wystąpił Sekretarz Stanu, profesor Tadeusz Szulc, który przedstawił oczekiwania Resortu i harmonogram dalszych działań nad standardami. Podkreślił potrzebę otwarcia na różnorodność standardów, zwrócenia uwagi na właściwe określenie zdobytej wiedzy, umiejętności i kompetencji oraz przygotowanie do zawodu, odniesienia standardów do tego, co dzieje się w Europie, zharmonizowania ich dla zbliżonych kierunków studiów oraz dostosowania do potrzeb i oczekiwań społecznych i sfer gospodarczych. Zwrócił uwagę na niezbędność środowiskowych konsultacji, a także oceny standardów przez instytucje szkolnictwa wyższego, nauki i państwowe oraz organizacje gospodarcze. Biorąc pod uwagę tę wypowiedź i liczne inne głosy, Rada postanowiła kierować się następującymi przesłankami: zgodnością z dokumentami uchwalonymi przez Radę i wydanymi w tej sprawie przez MENiS, oceną merytoryczną - w przypadkach, gdzie jest to możliwe. Pogrupowane pod względem podobieństw standardy były następnie krótko prezentowane, dyskutowane i opiniowane. W efekcie Rada zarekomendowała MENiS standardy dla 11 kierunków studiów. Rada pozytywnie zaopiniowała standardy dla 11 dalszych kierunków, z uwagami do konieczności wprowadzenia nielicznych zmian i uzupełnień. Rada nie mogła zaopiniować pozytywnie standardów dla 19 kierunków studiów, z uwagi na niezgodności z wspomnianymi wyżej dokumentami, niewłaściwą ich formę oraz merytoryczną niepoprawność wspartą często krytycznymi uwagami ze środowiska akademickiego, względnie instytucji szkolnictwa wyższego i nauki. Uchwała 195/2005 wyszczególnia, które kierunki i jak zostały zaopiniowane. W przypadku braku oceny pozytywnej standardy zostaną przekazane ekspertom wraz z uwagami. Standardy pozytywnie zaopiniowane będą dostosowywane do formy umożliwiającej ich zamieszczenie w odpowiednim rozporządzeniu Ministra ENiS. Refleksje nasuwające się po analizie pierwszej grupy standardów nie są optymistyczne. Pomimo spotkań z ekspertami, zaangażowania przedstawicieli MENiS i Rady, prawie połowa z nich nie spełnia ogólnych kryteriów, jakie określa ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i jakie zostały sformułowane przez Resort we współdziałaniu z Radą Główną. Nie rokuje to nadziei na szybkie zakończenie prac nad standardami. Z analizy standardów niestety nie wynika, czy i na ile były one konsultowane ze środowiskiem akademickim i otoczeniem. Takie konsultacje mogą mieć miejsce drogą internetową - o czym przy każdej okazji wspominam. Standardy dostępne są na stronie:
www.menis.gov.pl/szk-wyz/aktualnosci/standardy_naucz.php,
a uwagi można kierować na adres: Tomasz.Leleno@menis.gov.pl.

Na lipcowym posiedzeniu Rada zaopiniowała pozytywnie poselski projekt ustawy o utworzeniu Uniwersytetu Przyrodniczo-Medycznego w Szczecinie, a negatywnie poselski projekt ustawy o utworzeniu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. W pierwszym przypadku Senaty UJ, UMK i UMW zdecydowanie poparły projekt ustawy, a w drugim Senaty UW, UAM i UMCS zdecydowanie nie poparły projektu. Należy wspomnieć, że Akademia Świętokrzyska im. Jana Kochanowskiego w Kielcach, która miałaby być przekształcona w uniwersytet, nie spełnia aktualnych kryteriów i daleka jest od spełnienia kryteriów, które określa ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym. Wskazana byłaby integracja środowiska akademickiego w Kielcach, która umożliwiłaby powołanie uczelni uniwersyteckiej w tym ważnym regionie.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury, Ryszard Mikliński, wraz z rektorem Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie Lechem Śliwonikiem, przekonywali o potrzebie realizacji kształcenia na kierunkach aktorstwo, konserwacja i restauracja dzieł sztuki oraz reżyseria w trybie jednolitych studiów magisterskich. Zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym minister właściwy do sprawa szkolnictwa wyższego określa w drodze rozporządzenia "nazwy kierunków studiów, uwzględniając nazwy kierunków studiów prowadzonych jako studia pierwszego stopnia lub pierwszego i drugiego stopnia lub jako jednolite studia magisterskie". Aktualnie kierunków, na których studia realizowane są w trybie jednolitym jest sześć - na 106 wszystkich kierunków. Jeśli lista ta miałaby zostać wydłużona, winno się określić w jakich przypadkach. Rada nie wyraziła opinii w tej sprawie uznając za niezbędne wypracowanie kryteriów rozpatrywania tego typu wniosków. Proces Boloński, w którym Polska uczestniczy, zaleca realizację studiów w trybie dwustopniowym. Wyjątkiem mają być jednolite studia magisterskie. Wydłużając listę kierunków realizowanych w tym trybie odstępować będziemy od głównych założeń wspomnianego procesu.

W dniach 20-21 lipca uczestniczyłem w Szkole Letniej Zarządzania Strategicznego Fundacji Rektorów Polskich - na zaproszenie prezesa, profesora Jerzego Woźnickiego - która miała miejsce na kampusie Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Kortowie. Przedstawiłem problematykę standardów kształcenia oraz usytuowanie Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym. W wypowiedziach podkreślano potrzebę wyraźnego formułowania umiejętności i kompetencji absolwentów - jako ważnej informacji dla pracodawców. Zajęciom, które kończyły się w godzinach popołudniowych towarzyszyła część artystyczno-towarzyska doskonale zorganizowana przez znanego z gościnności rektora UWM Ryszarda Góreckiego.

Na ostatnim posiedzeniu obecnej kadencji Sejm RP głosował poprawki wprowadzone przez Senat do uchwalonej 3 czerwca ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Tym samym zakończone zostały prace parlamentarne nad ustawą. Po podpisaniu przez Prezydenta zacznie ona obowiązywać od 1 września 2005 roku. Ustawa wychodzi naprzeciw oczekiwaniom środowisk akademickich i stwarza możliwości nowoczesnego kształcenia na poziomie wyższym. Jak zostaną one wykorzystane, zależy od determinacji i woli wszystkich zainteresowanych stron. Rada kilkakrotnie zgłaszała propozycje zmian i uzupełnień. Zdecydowana większość z nich włączona została do ustawy. Udało się nawet, dzięki determinacji doktora Kazimierza Wańkowicza - członka Rady Głównej - wprowadzić zapis o możliwości "tworzenia pracowniczych programów emerytalnych wykorzystujących zakładowy fundusz świadczeń socjalnych do wysokości 30 %". Ustawa zwiększa obowiązki Rady - między innymi będzie ona "przedstawiać propozycje nazw kierunków studiów oraz standardów kształcenia" - a także skraca czas opiniowania różnych spraw do jednego miesiąca. Będzie to wymagało dużej dyscypliny i efektywnego działania - czego członkom Rady należy życzyć na przyszłość.

Gdańsk, 31 sierpnia 2005 roku

Jerzy Błażejowski

Brak tagów

Pobierz darmowe oprogramowanie
do przeglądania plików