Kadencja IX- nr 6 (maj/czerwiec 2006)

piątek, 23 czerwca 2006

Na czerwcowym posiedzeniu prezydium (21) i plenarnym (22) Rady dyskutowane były kwestie nauczania z wykorzystaniem Internetu. Problem został podjęty w związku z artykułem 164 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, który dozwala wykorzystanie w procesie dydaktycznym metod i technik kształcenia na odległość. Obliguje też ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego do wydania rozporządzenia w tej sprawie. Profesor Jan Madey wprowadził do dyskusji, która dotyczyła między innymi spraw formalnych związanych z tą formą kształcenia (w tym zdefiniowania pojęć), ochrony własności intelektualnej twórców programów edukacyjnych, dostępności tych materiałów, finansowania ich opracowywania, gratyfikacji dla kadry nauczającej, dostępu uczących się do Internetu oraz jakości kształcenia drogą elektroniczną. Kształcenie na odległość będzie się z pewnością u nas rozwijało, gdyż dzieje się tak w innych krajach. Dobrze więc byłoby, abyśmy mieli wizję i zasady kształcenia w tym trybie.

Rada podjęła uchwałę (33/2006) w sprawie części wspólnej standardów kształcenia. Dokument zawiera propozycje sformułowań jakie powinny poprzedzać szczegółowe standardy kształcenia dla poszczególnych kierunków studiów. Precyzuje on między innymi relacje między studiami stacjonarnymi i niestacjonarnymi, zasady kształcenia na makrokierunkach i w ramach studiów międzykierunkowych, kwestie kontynuacji edukacji po ukończeniu studiów pierwszego stopnia, sprawy praktyk, a także honorowanie posiadanych umiejętności w zakresie języka obcego i technologii informacyjnej. W dokumencie podane są również treści oraz efekty kształcenia w zakresie technologii informacyjnej - wspólne dla różnych kierunków studiów. Uchwała zawiera elementy wcześniejszych uchwał Rady (120/2004 i 17/2005) i jest efektem prowadzonych od długiego czasu konsultacji środowiskowych. Została podjęta w obecności szerokiej reprezentacji środowiska akademickiego. Zawiera, jak sądzimy, istotne reguły kształcenia na poziomie wyższym - jak wymaga tego ustawowa definicja standardów kształcenia (art. 2 ust. 1 pkt 18). Rada znowelizowałauchwałę 15/2006 (z 16 marca 2005 roku) w sprawie opiniowania wniosków o prowadzenie studiów podyplomowych innych niż określone w art. 8 ust. 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Podjęta uchwała (32/2006) zawiera sformułowanie - przy opiniowaniu wniosków w sprawie prowadzenia studiów podyplomowych na podstawie art. 8 ust. 7 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym Rada będzie kierowała się zasadą, że pozytywną opinię będą mogły uzyskać tylko te, których zakres kształcenia wykracza poza zakres kierunków studiów określonych w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego (art. 9 pkt 1 ustawy). Podjęcie powyższej uchwały precyzuje rozumienie przepisów art. 8 ust. 7 ustawy i stwarza przesłanki racjonalnego podejścia do licznie napływających wniosków o uruchamianie studiów podyplomowych - często w obszarach bardzo odległych od realizowanego w uczelniach kształcenia w ramach kierunków studiów, makrokierunków czy studiów międzykierunkowych. Rada zaopiniowała projekt rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz postępowaniu o nadanie tytułu naukowego. Zgadzając się z duchem zmian Rada zaproponowała (uchwała 34/2006) uściślenie przepisów o składzie komisji egzaminacyjnych w przewodach doktorskich: 3 osobowa komisja plus promotor i ewentualnie recenzenci do przeprowadzania egzaminu z dyscypliny podstawowej, 3 osobowa komisja, w tym 1 specjalista do przeprowadzania egzaminu z dyscypliny dodatkowej, oraz 3 osobowa komisja, w tym 1 osoba nauczająca języka w szkole wyższej, do przeprowadzania egzaminu z języka. Rada wypowiedziała się za ustalaniem terminu egzaminów doktorskich przez dziekana.

Rada zaopiniowała 8 wniosków jednostek organizacyjnych uczelni o przyznanie uprawnień do nadawania stopni naukowych, wnioski 8 szkół wyższych o uruchomienie studiów podyplomowych oraz 3 regulaminy stypendialne. 13 standardów kształcenia został zarekomendowanych Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego do umieszczenia w odpowiednim rozporządzeniu (uchwała 35/2006). Rada zaopiniowała 5 innych rozporządzeń Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministra Zdrowia - w sprawie między innymi warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników państwowych szkół wyższych.

Wspomnę o trzech spotkaniach, w których uczestniczyłem w minionym miesiącu. 1 czerwca wziąłem udział w seminarium pod hasłem Budżet Wysokich Technologii - wędka technologiczna na zaproszenie profesor Teresy Lubińskiej, Sekretarza Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Pani Profesor przedstawiła perspektywę trzyletniego programu przedsięwzięć ukierunkowanych na przygotowanie środowisk akademickich i gospodarczych do włączenia się w realizację programu operacyjnego Konkurencyjna Gospodarka i 7 Programu Ramowego UE. Prezentacją i entuzjazmem z pewnością Pani Minister zaimponowała wszystkim. Problem w tym, czy uda się Jej znaleźć wsparcie budżetowe dla powyższej inicjatywy w najbliższych latach. Środowiska akademickie i naukowe w Polsce poszukują dróg włączenia się w rozwój społeczno-gospodarczych kraju. Nie jest to łatwe, bowiem nasz model promował działalność podstawową nad utylitarną. Oprócz więc przewartościowań jakie muszą się dokonać w środowiskach naukowych, niezbędne są znacząco wyższe niż obecnie nakłady finansowe oraz zachęty ekonomiczne dla tych, którzy podejmują się żmudnej, czasochłonnej i trudnej utylitarnej działalności badawczej. Zachętą taką z pewnością nie są próby ograniczenia kosztów uzysku przychodów dla środowisk naukowych i twórczych.

W dniach 1-2 czerwca odbyło się coroczne Forum Jednostek Badawczo-Rozwojowych, w którym uczestniczyłem na zaproszenie przewodniczącego, profesora Zbigniewa Śmieszka. W wypowiedzi odniosłem się do kwestii innowacyjności w sferze nauki i edukacji, współpracy nauki z gospodarką, realizacji badawczych projektów międzynarodowych oraz ekonomicznych aspektów finansowania badań. Rada Główna Jednostek Badawczo-Rozwojowych (RGJBR) staje się ważnym partnerem uczelni oraz instytucji działających w obszarze szkolnictwa wyższego jako, że deklaruje otwartość na włączenie się w proces edukacji i badań. Padło zapewnienie, że instytuty skupione w RGJBR są zainteresowane przyjmowaniem studentów na praktyki, wykonywanie prac dyplomowych oraz prac doktorskich - we współpracy z uczelniami. Należy tę współpracę rozwijać, bowiem stwarza ona szansę lepszego wykorzystywania naszego potencjału badawczego, włączenia studentów i doktorantów w badania użyteczne a nade wszystko praktycznego wykorzystania wyników badań - co jest aktualnie powszechnie oczekiwane.

W dniach 8-10 czerwca uczestniczyłem w posiedzeniu Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich zorganizowanym w Uniwersytecie Zielonogórskim. Przedstawiłem czym aktualnie zajmuje się Rada, w tym propozycje przepisów części wspólnej standardów kształcenia - które zostały przyjęte przychylnie. Przy okazji miałem możliwość zapoznania się z osiągnięciami prężnie rozwijającej się Uczelni.

Gdańsk, 20 czerwca 2006 roku

Jerzy Błażejowski

Brak tagów

Pobierz darmowe oprogramowanie
do przeglądania plików