Kadencja IX - nr 10 (październik - listopad 2006)

czwartek, 23 listopada 2006

Listopadowe posiedzenia prezydium (15) i plenarne (16) Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego skupione były na trzech ważnych dokumentach. Pierwszy z nich to standardy kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, które - zgodnie z art. 9 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym - ogłasza minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego w drodze rozporządzenia. Rada uznała, że projekt przygotowany przez profesor Mirosławę Nowak-Dziemianowicz oraz współpracujący z Nią zespół jest właściwy do przedstawienia Ministrowi NiSzW jako propozycja rozporządzenia w powyższej sprawie (zgodnie z art. 45 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym). Uchwała 102/2006 wraz z załącznikiem określającym reguły kształcenia nauczycieli jest kolejną próbą dostosowania edukacji w tym zakresie do współczesnych wymagań i oczekiwań społecznych. Kolejne dwa dokumenty wszechstronnie analizowane przez Radę to projekty rozporządzeń Ministra NiSzW w sprawie: (1) zasad podziału dotacji z budżetu państwa dla uczelni publicznych i niepublicznych oraz (2) wskaźników kosztochłonności kierunków studiów, makrokierunków studiów i studiów międzykierunkowych realizowanych w trybie stacjonarnym oraz wskaźników kosztochłonności stacjonarnych studiów doktoranckich - które powinny być ogłoszone w związku z art. 96 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Pierwszy z projektów Rada zaopiniowała pozytywnie zgłaszając szereg uwag oraz propozycji zmian i uzupełnień (uchwała 103/2006). Rada proponuje, aby w "składniku kadrowym" i w "składniku zrównoważonego rozwoju" liczyć wyłącznie osoby posiadające tytuł profesora, stopień doktora habilitowanego i stopień doktora z wagami statystycznymi 3, 2 i 1 - zamiast wiązać te składniki ze stanowiskami, na których są one zatrudnione. W projekcie znacząco przeceniona jest rola asystentów i adiunktów a niedoceniona rola profesorów. Tego typu priorytety nie są współcześnie spotykane na świecie. Proponujemy, aby "składnik badawczy" wynikał nie z liczby projektów badawczych a z kategorii, jaką jednostka osiągnęła w wyniku oceny. Wyjaśnienia wymagają propozycje udziału poszczególnych członów w równaniu określających dotację. Bardziej krytyczna była Rada wobec drugiego z rozporządzeń - zaopiniowanego negatywnie (uchwała 104/2006). Powodem takiej oceny jest brak kryteriów przypisania kierunków studiów do poszczególnych grup kosztochłonności oraz brak uzasadnienia rozszerzenia skali współczynników z 1-3 do 1-5. Rada proponuje, aby pozostać przy dotychczasowej skali i wartościach wskaźników kosztochłonności kierunków studiów, a tylko w przypadkach, gdy takowych brak przypisać kierunki do odpowiednich grup kosztochłonności.
Rada uznała za niewłaściwe określanie wskaźników kosztochłonności makrokierunków studiów i studiów międzykierunkowych. Powinny istnieć reguły liczenia tych wskaźników w oparciu o wskaźniki kosztochłonności kierunków studiów. Rada uważa, że byłoby lepsze ustalenie kryteriów określania współczynników kosztochłonności kierunków studiów realizowanych na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, a nie definiowanie tego wskaźnika dla każdego z kierunków oddzielnie. Rada postuluje ponadto, aby rozpiętość wskaźników kosztochłonności dziedzin nauki mieściła się w przedziale 1-3 i aby wskaźniki te były skorelowane z wskaźnikami odpowiednich kierunków studiów. Algorytm podziału dotacji budżetowej jest właściwym instrumentem polityki państwa w sektorze szkolnictwa wyższego. Ważne jest, aby nowe zasady były jasne i oparte o racjonalne przesłanki. Kryteriów tych nie spełnia projekt rozporządzenia w sprawie wskaźników kosztochłonności.

Rada zaopiniowała pozytywnie wnioski Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu o kształcenie na kierunku studiów Komunikacja Europejska oraz Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie o kształcenie na kierunku Intermedia - na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Pozytywną opinię zyskał projekt rozporządzenia Ministra NiSzW w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą pracowników zatrudnionych w uczelniach publicznych. Zaopiniowane zostały liczne wnioski uczelni o uzyskanie uprawnień do nadawania stopni naukowych oraz regulaminy stypendialne. Pozytywną opinię uzyskał jeden wniosek o zgodę na uruchomienie studiów podyplomowych. Rada zaopiniowała pozytywnie standardy kształcenia dla 9 kierunków studiów (uchwała 106/2006). Profesor Józef Lubacz przedstawił informację o przebiegu prac nad wkomponowaniem Europejskich Ram Kwalifikacji w nasz system szkolnictwa wyższego.

Wielu członów Rady uczestniczyło, 7 listopada, w spotkaniu z Premierem RP Jarosławem Kaczyńskim i z kierownictwem Resortu Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Przedstawiona została perspektywa rozwoju nauki i szkolnictwa wyższego. Rysuje się ona optymistycznie wobec przewidywanego napływu funduszy unijnych oraz planowanego wzrostu dotacji budżetowej.

Na zaproszenie przewodniczącego, profesora Zbigniewa Marciniaka, uczestniczyłem z profesorem Józefem Lubaczem w Forum jakości, które zorganizowała Państwowa Komisja Akredytacyjna w dniach 6-7 listopada. W wystąpieniu skupiłem się na: znaczeniu pojęcia jakość w odniesieniu do szkolnictwa wyższego i nauki, osiąganiu wysokiej jakości usług edukacyjnych oraz promowaniu wysokiej jakości absolwentów. Omówiłem rolę ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, standardów kształcenia i innych regulacji w osiąganiu wysokiej jakości kształcenia. Bezspornie o jakość kształcenia muszą dbać przede wszystkim uczelnie. Rolą ciał akredytacyjnych i Ministerstwa jest eliminowanie wypaczeń, monitorowanie i kontrolowanie procesu kształcenia oraz przekazywanie uwag mogących proces ten usprawnić. Bez zaangażowania uczelni trudno będzie osiągnąć optymalne przygotowanie absolwentów do funkcjonowania we współczesnym świecie.

W dniach 27-29 października uczestniczyłem w dyskusji na temat Emigracja jedyną szansą na rozwój absolwentów Uniwersytetów Polskich zorganizowanej przez Parlament Studentów RP w Uniwersytecie Zielonogórskim. W wystąpieniu zarysowałem, co kryje się pod pojęciem emigracja, aktualne przesłanki emigracji, relacje emigracja - globalizacja oraz blaski i cienie emigracji. We współczesnym świecie emigracja stała się zjawiskiem naturalnym. Pracy poszukujemy wszędzie i podejmujemy ją tam gdzie jest możliwe. Ważne, aby zaspokajała ona nasze ambicje, umożliwiała normalne funkcjonowanie oraz spełnianie marzeń i zamierzeń życiowych. Nie warto podejmować pracy za granicą za wszelką cenę licząc, że ewentualne wyższe dochody przesłonią stresy i brak przekonania o wyborze właściwej drogi życia. Mylne jest też przekonanie, że wszędzie jest dobrze a u nas źle. Podejmując decyzję o emigracji należy wszystkie argumenty za i przeciw rozważyć mając na uwadze, że "wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej".

9 listopada uczestniczyłem, na zaproszenie przewodniczącego profesora Michała Suczewskiego, w posiedzeniu Rady Nauki, na którym Ministrowie - profesorowie Michał Seweryński i Krzysztof Kurzydłowski - zarysowali politykę naukową państwa na najbliższe lata. Przedstawione zostały ponadto propozycje modyfikacji zasad oceny parametrycznej jednostek naukowych. Przesłanie z wypowiedzi Ministrów płynie, że państwo będzie wspierać jednostki dobre włączające się w realizację badań poznawczych na światowym poziomie oraz badań wspierających rozwój gospodarczy i społeczny.

Gdańsk, 20 listopada 2006 roku

Jerzy Błażejowski

Brak tagów

Pobierz darmowe oprogramowanie
do przeglądania plików