Kadencja IX - nr 25 (luty/marzec 2008)

wtorek, 25 marca 2008

 

Dwugodzinna debata na marcowym posiedzeniu prezydium (12) i plenarnym (13) skupiała się na administracyjnych ograniczeniach dla absolwentów w dostępie do wykonywania zawodu. Przygotowali ją i profesjonalnie prowadzili przedstawiciele Parlamentu Studentów RP. W dyskusji poruszano kwestie swobodnego dostępu do różnych zawodów. Okazuje się, że w Polsce wykonywanie około 130 zawodów wymaga uzyskania zezwoleń lub licencji od różnych instytucji - zwykle samorządów zawodowych. Jest to najwyższy wskaźnik w Europie. Kryteria wydawania zezwoleń lub licencji są często niejasne i nieobiektywne. Studenci postulują, aby usuwać zbędne ograniczenia w dostępie do wykonywania zawodu, a w przypadkach gdy zezwolenia lub licencje są konieczne, uczynić kryteria kwalifikacyjne przejrzystymi. Wymaga to zmian regulacji prawnych, ale i przełamania ukształtowanych przez lata barier ograniczających dostęp do wielu zawodów. Otwartość, równe szanse i konkurencyjność to zasady obowiązujące przy przyjmowaniu do pracy w świecie, z którym się identyfikujemy. Powinno się je stosować nie zapominając o podstawowych wymogach dopuszczania do wykonywania zawodu jakimi są: umiejętności, kompetencje, predyspozycje i postawy.
Rada Główna podjęła uchwałę 270/2008 w sprawie dokumentu "Kierunki zmian w polskim szkolnictwie wyższym". Dokument zarysowuje wyzwania stojące przed szkolnictwem wyższym oraz propozycje konkretnych rozwiązań. Został on przygotowany z myślą o nowelizacji regulacji prawnych, jak i o wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań edukacyjnych w szkolnictwie wyższym. Proponowane są w nim nowe mechanizmy finansowania szkolnictwa wyższego i nauki. Rozważane są kwestie stypendiów socjalnych, stypendiów doktoranckich oraz kredytów dla studentów i doktorantów - wraz z propozycjami nowych rozwiązań. Analizowane są relacje uczelnie - organy władzy publicznej w kontekście autonomii szkół wyższych. Podnoszone są problemy zarządzania uczelniami wobec wyzwań jakie przed nimi stoją oraz szybko zmieniającego się otoczenia. Podkreślane jest znaczenie wiązania edukacji na poziomie wyższym z badaniami a badań z gospodarką. Proponowana jest równoległa ścieżka awansu akademickiego/naukowego. Zarysowana jest koncepcja profilowania studiów doktoranckich oraz rozszerzona formuła prac doktorskich i stopni doktora. Proponowany jest ogólny podział wiedzy na sześć dziedzin nauki i dziedzinę sztuki z możliwością dokonywania szczegółowych podziałów na dyscypliny, kierunki studiów, specjalności - zależnie od potrzeb. Uchwała jest adresowana do najwyższych władz państwowych oraz instytucji szkolnictwa wyższego i nauki. Stanowi wkład w określanie zasad modernizowania obu sektorów.
Podjęta została uchwała 271/2008 w sprawie nazw kierunków studiów w języku angielskim. Rekomendowane nazwy zostały przyjęte po szerokich konsultacjach z udziałem środowisk akademickich i naukowych. Będą one pomocne przy formułowaniu informacji o procesie kształcenia w języku angielskim. Będą dobrze służyły internacjonalizacji naszego szkolnictwa wyższego.
Rada Główna poparła ideę utworzenia Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie (uchwała 272/2008) - uznając ją za właściwy krok ku integracji szkół wyższych. Pozytywnie zaopiniowane zostało rozporządzenie Ministra NiSzW w sprawie maksymalnej wysokości opłat za postępowanie związane z przyjęciem na studia w roku akademickim 2008/2009. Rada Główna nie zaopiniowała pozytywnie kolejnej zmiany rozporządzenia Ministra NiSzW w sprawie warunków, jakie muszą być spełnione, aby zajęcia dydaktyczne na studiach mogły być prowadzone z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość (uchwała 269/2008). Zaopiniowane zostały wnioski uczelni o uzyskanie uprawnień do nadawania stopni naukowych (uchwała 268/2008). Na zaproszenie przewodniczącego Parlamentu Studentów RP Leszka Cieśli uczestniczyłem, w dniach 22-24 lutego, w XIX Krajowej Konferencji pod hasłem "Perspektywy, wyzwania i ograniczenia finansowania studiów w Polsce". W wystąpieniu zarysowałem: aktualny stan finansowania studiów na tle sytuacji w innych krajach, ograniczenia finansowania budżetowego, możliwości dopływu środków pozabudżetowych do szkolnictwa wyższego oraz oczekiwane zmiany w strukturze finansowania tego szkolnictwa. Wyraziłem pogląd, że prawdopodobna jest dywersyfikacja strumieni finansowania, której konsekwencją będzie większe niż dotychczas zróżnicowanie uczelni. Uczelnie, konkurując o środki na funkcjonowanie i o studentów będą podnosiły jakość kształcenia i dostosowywały edukację do potrzeb kształcących się i rynku pracy. W wystąpieniach i w dyskusji poruszane były kwestie dotyczące zarówno mechanizmów finansowania szkolnictwa wyższego, jak i wykorzystywania środków, którymi uczelnie dysponują.
W dniach 28-29 lutego uczestniczyłem w konferencji pod hasłem "Studia doktoranckie w kontekście stosowania kodeksu postępowania administracyjnego" zorganizowanej przez Towarzystwo Doktorantów oraz Dział Nauczania Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przedstawiłem Wizję rozwoju szkolnictwa wyższego w relacji do wyzwań społecznych oraz uczestnictwa w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego. W interesujących wystąpieniach poruszane były rozmaite kwestie prawne dotyczące studiów doktoranckich.
W dniach 28-29 lutego odbyła się w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego konferencja pod hasłem "Aktualny stan i przyszłość wyższego szkolnictwa rolniczego w Polsce", na której - wraz z profesorem Sławomirem Podlaskim, przewodniczącym Komisji Ekonomicznej Rady Głównej - zarysowaliśmy Obecną i przyszłą rolę Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego w modernizacji polskich uczelni. Przedstawione zostały działania Rady Głównej ukierunkowane na unowocześnianie regulacji prawnych, promowanie innowacyjnych rozwiązań edukacyjnych oraz pełnienie roli partnera społecznego - reprezentującego środowiska akademickie i naukowe - względem organów władzy i administracji publicznej. Zwróciliśmy uwagę na systematyczne zanikanie instytucji obieralnych na rzecz mianowanych lub powoływanych. Istnienie instytucji w pełni obieralnych szkolnictwa wyższego i nauki to jeden z atrybutów autonomii akademickiej.
Na zaproszenie (przewodniczącego) dr inż. Bogusława Dołęgi uczestniczyłem w posiedzeniu Forum Elektorów Kurii Doktorów Wyższych Uczelni Technicznych, które miało miejsce w Politechnice Poznańskiej 14 marca. Poinformowałem zebranych o treści uchwały 270/2008 Rady Głównej, w kontekście roli doktora w polskim systemie nauki i szkolnictwa wyższego oraz proponowanych modeli awansu pracowników naukowych/dydaktycznych. W dyskusji przewijał się wątek statusu tej grupy pracowników. Niewątpliwie grupa adiunktów jest liczna i bez niej trudno dziś wyobrazić sobie funkcjonowanie uczelni. Jak będzie w przyszłości, można jedynie przypuszczać. Wraz z różnicowaniem uczelni z pewnością pojawią się takie, w których wymagane będą kompetencje na poziomie profesorskim - w innych wystarczą kwalifikacje na poziomie doktorskim. Instytucje akademickie mają od wieków ustaloną strukturę hierarchiczną. Tak jest i dzisiaj w uczelniach o wysokiej renomie naukowej. Awanse są w nich powiązane z efektami działalności naukowej. W uczelniach zawodowych lub nauczaniu przedmiotów o takim profilu liczy się wiedza fachowa. Zatem specjaliści o zróżnicowanym dorobku i kompetencjach będą w przyszłości znajdowali pracę i swe miejsce w różnych uczelniach.

20 marca 2008 roku

Jerzy Błażejowski

Brak tagów

Pobierz darmowe oprogramowanie
do przeglądania plików