Kadencja IX - nr 27 (kwiecień/maj 2008)

poniedziałek, 26 maja 2008

 

Kadencja IX - nr 27 (kwiecień/maj 2008)

Na majowym posiedzeniu prezydium (7) i plenarnym (8) Rady Głównej dyskutowane były problemy kształcenia na poziomie wyższym w obszarze nauk rolniczych. Stan obecny i przyszłość kształcenia rolniczego w Polsce zarysował profesor S. Podlaski, przewodniczący Komisji Ekonomicznej. Przedstawił historię kształcenia rolniczego od jego początków, poprzez okres II Rzeczypospolitej do czasów współczesnych. Pokazał, jak ewoluowało organizacyjnie rolnicze szkolnictwo wyższe - od wydziałów oraz innych jednostek w różnego typu uczelniach, poprzez uczelnie rolnicze (SGGW, akademie rolnicze) do uniwersytetów przyrodniczych, uniwersytetów szeroko profilowych, czy uniwersytetów technologicznych. Podał jakie były kiedyś i jak kształtują się dziś programy nauczania na studiach rolniczych. Scharakteryzował popularność tych studiów na tle popularności innych kierunków studiów - w kontekście międzynarodowym. Przewodniczący Konferencji Rektorów Uczelni Rolniczych, profesor Z. Targoński, przedstawił osiągnięcia uczelni w zakresie dostosowywania się do stojących przed nimi wyzwań. Zainteresowanie studiami rolniczymi w Polsce systematycznie rośnie, czego nie obserwuje się w wielu krajach Unii Europejskiej (UE). Liczba studentów kształcących się w obszarze nauk rolniczych, w przeliczeniu na 1000 mieszkańców, jest u nas wyższa niż w jakimkolwiek innym kraju UE. Znaczna jest mobilność studentów studiów rolniczych, którą wspomagają różne programy unijne. Prognozy dla wyższego szkolnictwa rolniczego są więc dobre pod warunkiem, że zostanie ono przeprofilowane na nowoczesne tory. Przyszłość otwiera się przed szeroko rozumianymi naukami przyrodniczymi, ukierunkowanymi między innymi na zagadnienia zdrowej żywności, przyjaznego środowiska, energii odnawialnej, czy wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich. Zapotrzebowanie na absolwentów klasycznych studiów rolniczych będzie malało. Stąd potrzeba przenikania tych studiów w obszary, które będą pojawiały się wraz ze zmianą funkcji pełnionych przez środowiska wiejskie. Przyszłe programy nauczania powinny bazować na sformułowanych najpierw efektach kształcenia, a następnie treściach odpowiednich do zmierzonych celów. W kształceniu rolniczym powinno się pojawić więcej fachowców z doświadczeniem praktycznym, a studia powinny być połączone z praktykami. Otwartość na oczekiwania otoczenia będzie z pewnością czynnikiem przyciągającym do kształcenia w obszarze nauk rolniczych. Do innowacyjności w tym zakresie zachęca ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i wydane w związku z nią rozporządzenia. Dalsze propozycje zamian pojawiają się w toku dyskusji nad reformą szkolnictwa wyższego. Jest więc dobra pora aby kształcenie w obszarze nauk rolniczych uczynić nowoczesnym i przyszłościowym.
Rada Główna zaopiniowała poselski projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw, w związku z wprowadzeniem kwoty zmniejszającej podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu wychowania dzieci (uchwała 286/2008) oraz projekt nowelizacji rozporządzenia Ministra NiSzW w sprawie szczegółowych zasad, trybu i kryteriów udzielania, spłacania oraz umarzania kredytów i pożyczek studenckich oraz warunków i trybu rozliczeń z tytułu pokrywania odsetek należnych bankom od kredytów studenckich (uchwała 287/2008). Zaopiniowane zostały wnioski jednostek organizacyjnych uczelni o przyznanie uprawnieńdo nadawania stopni naukowych (uchwała 280/2008), wnioski o uruchomienie studiów podyplomowych oraz regulaminy stypendialne.
W dniach 21-22 kwietnia uczestniczyłem w Polsko-Niemieckim Forum Naukowym w Lipsku, na zaproszenie Minister NiSzW, profesor B. Kudryckiej.
Zaprezentowane zostały wyniki dyskusji toczącej się w grupach roboczych na temat: współpracy różnych instytucji, promowania wspólnych badań, promowania młodych naukowców oraz tworzenia i umacniania sieci bilateralnych powiązań we wszystkich obszarach nauki - w szczególności nauk społecznych, humanistycznych oraz o środowisku. Zostałem zaproszony do panelu dyskusyjnego "Perspektywy niemiecko-polskiej współpracy - instrumenty, inicjatywy, działania", któremu przewodniczyli profesor J. Duszyński, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie NiSzW, oraz profesor F. Meyer-Krahmer, Sekretarz Stanu w Federalnym Ministerstwie Edukacji i Badań Niemiec. Podzieliłem się własnymi doświadczeniami z rozwijanej od lat współpracy polsko-niemieckiej. Jako wyzwania na przyszłość wymieniłem: (i) rozwijanie i promowanie wspólnych studiów, szczególnie na II i III stopniu, poprzez tworzenie sieci uczelni, wymianę studentów/doktorantów i wymianę naukowców, (ii) wspieranie finansowe wymiany studentów i kadry oraz (iii) rozwijanie współpracy między sektorami nauki i szkolnictwa wyższego a gospodarką. Ostatnie wyzwanie jest szczególnie istotne, jeśli chcemy zyskać przychylność społeczną na rzecz większego finansowania uczelni i instytucji badawczych.
Na zaproszenie profesor D. Gierczyńskiej, rektora Akademii Pomorskiej w Słupsku, uczestniczyłem, w dniach 23-25 kwietnia, w konferencji pod hasłem "Świadomość ekologiczna a rozwój regionalny w Europie Środkowo-Wschodniej". W wystąpieniu zatytułowanym "Aspekty ekologiczne w kształceniu na poziomie wyższym w Polsce" przedstawiłem jak dalece problematyka ekologiczna jest obecna w regulacjach prawnych dotyczących studiów I, II i III stopnia. Analiza standardów kształcenia dowodzi, że kształcenie w tym zakresie jest wszechobecne w polskim systemie szkolnictwa wyższego.
Na zaproszenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego uczestniczyłem, 25 kwietnia, w posiedzeniu Rady do Spraw Edukacji i Badań Naukowych. Kierując się sugestią profesora R. Legutki, Sekretarza Stanu w Kancelarii Prezydenta, przedstawiłem kwestie dotyczące modelu kariery akademickiej i naukowej w kontekście przewidywanych reform w obszarze nauki i szkolnictwa wyższego. Dyskusja, w której wypowiedział się Pan Prezydent oraz wszyscy członkowie Rady, była długa, żywiołowa i konstruktywna. Oświadczenie wydane po zakończeniu obrad ukazuje, że system selekcji kadr do nauki i szkolnictwa wyższego tak jak w innych krajach musi istnieć u nas. Powinien on być taki, aby do obu sektorów trafiali ludzie kompetentni i odpowiedzialni, będący w stanie pełnić role liderów w najważniejszych dla funkcjonowania społeczeństwa instytucjach. Zmiana obecnie funkcjonującego modelu kariery naukowej czy akademickiej powinna być równoległa z zastąpieniem go lepszym modelem. Nowy model należy stworzyć, wdrożyć i sprawdzać. Stąd odstąpienie od stopnia doktora habilitowanego - powszechnie podnoszone w debatach nad reformą szkolnictwa wyższego i nauki - może nastąpić dopiero, gdy będą spełnione powyższe przesłanki.
Na zaproszenie Rady Doktorantów Uniwersytetu Gdańskiego uczestniczyłem, 15 maja, w debacie pod hasłem "Model funkcjonowania studiów doktoranckich w Polsce a możliwości jego realizacji w istniejącym systemie prawnym". W wystąpieniu zatytułowanym "Historia, teraźniejszość i przyszłość studiów doktoranckich w Polsce" przedstawiłem, jakie były początki tych studiów, jak rozwijają się one aktualnie i jakie są ich perspektywy. Doktoranci nieustannie poszukują swojego miejsca w systemie szkolnictwa wyższego pomimo że 5 listopada bieżącego roku minie 50 lat od wprowadzenia przepisów dotyczących tych studiów do ustawy o szkolnictwie wyższym.

20 maja 2008 roku

Jerzy Błażejowski

Brak tagów

Pobierz darmowe oprogramowanie
do przeglądania plików