Opinia Nr 11/07 Prezydium Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 września 2007 r. dotycząca projektu dokumentu pt. "Działania rządu na rzecz przedsiębiorczości"

poniedziałek, 15 października 2007

Po rozpatrzeniu, na wniosek Ministra Gospodarki z dnia 29 sierpnia 2007 r., projektu dokumentu pt. "Działania rządu na rzecz przedsiębiorczości", Prezydium Rady Głównej, stosownie do art. 45 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164 poz. 1365, z późn. zm.) przedstawia następującą opinię.

Niewątpliwie istotne jest dostrzeżenie przez projektodawcę, że grupa MSP wymaga specjalnego traktowania przez ustawodawstwo, co pozwoli na dalszy dynamiczny rozwój sektora przedsiębiorstw przynoszących w sumie największe wpływy do budżetu. Proponowany, a częściowo już wdrożonych, pakiet uregulowań jest wynikiem dostosowania prawa krajowego do dyrektyw unijnych. Realizacja nakreślonych w omawianym dokumencie celów wymaga przede wszystkim przyspieszenia systemowej komputeryzacji jednostek administracji państwowej, do szczebla gminnego włącznie, spójnie działającej z urzędami skarbowymi, sądownictwem gospodarczym i rejestracyjnym. Pełna informatyzacja sądów jest planowana na koniec 2009 roku. Wraz z jej zakończeniem znikną hamulce dalszych planowanych usprawnień systemowych. Ponad to, niewiadomy jest los ustaw mających na celu uproszczenie procedur rejestracyjnych, postępowań egzekucyjnych jak i spraw upadłościowych. Bez komputeryzacji oraz z powodu opóźnień w procesie legislacyjnym wprowadzenie zasady "jednego okienka" umożliwiającej w jednym miejscu załatwienie spraw ewidencyjnych należących do kompetencji różnych organów będzie praktycznie nierealne.

Istotną barierą w rozwoju przedsiębiorstw jest dostęp do źródeł finansowania. Proponowane rozwiązania systemów Funduszy Poręczeniowych i Pożyczkowych - przede wszystkim uruchomienie Funduszy Kapitału Podwyższonego Ryzyka oraz Finansowych Mechanizmów Podziału Ryzyka wraz z Systemem Poręczeń Finansowych - mogą rzeczywiście skłonić przedsiębiorców do inwestowania w projekty badawcze, co w konsekwencji doprowadzi do wzrostu innowacyjności produkcji i produktów. Należy podkreślić, że obecnie najczęściej poręczanymi zobowiązaniami (w 2006 roku 72% ogółu przeznaczonych środków) były kredyty obrotowe, co świadczy o słabości krajowego sektora MSP.

W Załączniku 3 "Wykaz dokumentów UE zawierających rekomendacje w zakresie wsparcia dla MSP", w rubryce "Stanowisko Rządu RP" - akurat w tak istotnych sprawach, jak sprawy dotyczące zalecanych przez UE rozwiązań finansowych istotnych dla wsparcia MSP - stanowisko Rządu RP nie zostało przygotowane (str. 72 - 75). Radę Główną niepokoi brak stanowiska Rządu RP wobec apelu RE "o poprawę warunków, na jakich zatrudniani są naukowcy...

Uwzględnienie aspektu edukacyjnego w szczególności edukacji "przez całe życie" z położeniem nacisku na wykształcenie techniczne i ekonomiczne jest niewątpliwie istotne dla rozwoju i kształtowania postaw przedsiębiorczych. Należy jednak podkreślić, że realizacja przyjętych w dokumencie założeń wymaga sprecyzowania, w jaki sposób będą pokrywane koszty ustawicznego nauczania realizowanego przez Uczelnie Wyższe.

Ambitny program kształtowania kultury przedsiębiorczości w szkołach ponad podstawowych nie będzie mógł być efektywnie i powszechnie wdrożony bez przygotowania wyspecjalizowanej kadry nauczycieli. Z zapewnieniem wysoko wyspecjalizowanej kadry nauczającej mogą być trudności w małych miejscowościach - gdzie pojawienie się postaw przedsiębiorczych w społeczności lokalnej jest najbardziej pożądane. W celu poprawy konkurencyjności i innowacyjności MSP przewidywane są uregulowania prawne ułatwiające transfer wiedzy, jak i "angażowanie środowisk naukowych w sferę działalności gospodarczej" - niewątpliwie słuszne założenia, ale w omawianym dokumencie potraktowane ogólnikowo (Regionalne Programy Operacyjne (2007-2013) w ogóle nie są opracowane - patrz załącznik 1, str. 38). Niektóre proponowane rozwiązania budzą poważne zastrzeżenia. Przykładowo zapisane w załączniku 1 na str. 45 Działanie 5.4 - Zarządzanie własnością intelektualną przewiduje, w ramach wsparcia finansowego dla MSP, środki w "zakresie uzyskania praw własności poza granicami Polski oraz związanych z postępowaniem w zakresie unieważnienia patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy albo prawa z rejestracji". Tego typu protekcyjne działania wywołają zwykle ostrą reakcję rządów państw obcych i RE. Aby transfer wiedzy do MSP następował z korzyścią dla wszystkich zainteresowanych konieczne jest unowocześnienie prawa patentowego i jego wzmocnienie poprzez bezwzględne poszanowanie własności intelektualnych twórcy. Jak wynika z załącznika 3 (str. 69), jest to kwestia wymagająca uregulowań w ramach całej UE. W świetle w/w przesłanek niewystarczające wydaje się przewidywanie wsparcia finansowego dla kadry naukowo-technicznej uczelni jedynie w formie pożyczki "na działania doradcze związane z uzyskaniem ochrony praw własności przemysłowej" (str.8). Konieczne jest równoprawne traktowanie pracowników uczelni i MSP (MSP mogą na ten cel uzyskać dotację).

W ułatwieniach przewidywanych dla przedsiębiorców niezrozumiałe jest, dlaczego uproszczone zasady zatrudniania mają dotyczyć zatrudniania tylko pierwszego pracownika. Wspieraniu wykorzystania nowych technologii oraz działalności B+R przez MSP ma służyć możliwość wliczania w koszty przychodu wydatków na badania, niezależnie od wyników prac badawczych. Przepis ten wymaga doprecyzowania. Niejednokrotnie trudno jest przewidzieć pozytywny wynik pracy badawczej. Zbyt ogólnikowe sformułowanie przepisu może prowadzić jednak do pozorowania badań prowadzonych na rzecz MSP.

Pozytywnie należy zaopiniować pomysł nadawania przedsiębiorcom statusu Centrum Badawczo-Rozwojowego. Powinien on zaowocować ułatwieniami w procesie dalszej komercjalizacji JBR-ów. Prowadzenie polityki gospodarczej sprzyjającej dalszemu rozwojowi powiązań kooperacyjnych MSP, kształtowanej w ramach tzw. "Polityki klastrowej", jest celowym działaniem prowadzącym do wzrostu konkurencyjności całego sektora MSP. Jest jednak niezrozumiałe dlaczego - wobec dotychczasowych doświadczeń w świecie i Polsce wskazujących na rozwój klastrów na poziomie regionalnym - przyjęto preferencje dla programów wsparcia inicjatyw klastrowych na poziomie centralnym.

W propozycjach zmian mających wspierać eksport przewidziano likwidację części Wydziałów Ekonomiczno-Handlowych ambasad/konsulatów RP a niektóre z likwidowanych wydziałów - na mocy porozumienia MSZ z MG - postanowiono przekształcić w Wydziały Promocji Handlu i Inwestycji podległe bezpośrednio MG. Trudno ocenić zasadność tego działania. Wydaje się ono nieprzemyślane.

Przewodniczący Rady Głównej
Szkolnictwa Wyższego
Jerzy Błażejowski

Brak tagów

Pobierz darmowe oprogramowanie
do przeglądania plików