Opinia Nr 9 /007 Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 czerwca 2007 r. dotycząca projektu rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej zmieniającego rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół

piątek, 6 lipca 2007

Po rozpatrzeniu, na wniosek Ministra Edukacji Narodowej z dnia 6 czerwca 2007 r., projektu rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej zmieniającego rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół, Rada Główna, na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 1365, z późn. zm.), negatywnie opiniuje przedłożony projekt rozporządzenia.

Uzasadnienie

Zasadnicze wątpliwości budzi tempo wprowadzanych zmian, ich zakres oraz tryb konsultacji. Czerwiec jest złym miesiącem opiniowania tak ważnego dokumentu przez środowiska oświatowe i akademickie. Wśród partnerów, z którymi konsultowano projekt znalazły się m.in. Krajowa Izba Gospodarcza, Komenda Główna Ochotniczych Hufców Pracy, czy Zarząd Krajowy Związku Zawodowego „Budowlani”, zabrakło natomiast na przykład Komitetu Nauk o Literaturze oraz Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Polskiej Akademii Umiejętności, Konferencji Dyrektorów Polonistyk Uniwersyteckich, szkół wyższych, ważnych instytucji kultury czy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Systemowa zmiana zestawu polonistycznych lektur szkolnych wymaga głębokiej rozwagi i czasu. Nie może być przypadkowa, dotyczy bowiem niezwykle istotnego zagadnienia nowoczesnego, wszechstronnego i humanistycznego kształcenia ucznia – świadomego odbiorcy różnych rodzajów i gatunków literackich – w zakresie różnorodnego dziedzictwa kulturowego. Rady Głównej nie przekonuje przedstawiona w uzasadnieniu argumentacja, że projektowana zmiana stanowi odpowiedź na nieokreślone liczne głosy środowiska nauczycielskiego i rodziców (nie podano, z kim konkretnie konsultowano projekt oraz kto zaproponował postulowane zmiany), by skonkretyzować listę lektur, a także uzasadnienie, że obecnie obowiązujący zestaw lektur szkolnych rzekomo utrudnia zmianę szkoły wynikającą z częstszych procesów migracyjnych ludności. Gdyby tak było w rzeczywistości, byłoby to sprzeczne ze stwierdzeniem znajdującym się w uzasadnieniu rozporządzenia, że rozporządzenie nie będzie miało wpływu na sytuację i rozwój regionalny. Migracje ludności mają bowiem dość zasadniczy wpływ na sytuację i rozwój regionalny. Zastrzeżenia Rady budzi zawarta w Ocenie skutków regulacji uwaga (pkt. 1), że projekt rozporządzenia dotyczy wyłącznie uczniów i nauczycieli.

Zastrzeżenia Rady budzi także planowany przez Projektodawcę sposób dokonania zmian, poprzez nowelizację obowiązującego aktu. Należy zauważyć, że w myśl utrwalonego w doktrynie poglądu „praktyka nowelizowania aktów wykonawczych (zamiast wydawania aktów nowych) jest praktyką niekorzystną” (S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 262). Rada Główna proponuje zatem, aby w przypadku dokonania nowelizacji rozporządzenia Projektodawca rozważył także opracowanie jego jednolitego tekstu.

Rada Główna Szkolnictwa Wyższego nie będzie uczestniczyć w polemice na temat domniemanej wyższości dzieł Henryka Sienkiewicza nad utworami Witolda Gombrowicza, wychodząc z założenia, że twórczość obu tych autorów stanowi ważny element naszego dziedzictwa kulturowego. Rada nie może jednak zaakceptować niczym nieuzasadnionej promocji twórczości Jana Dobraczyńskiego, czy próby ograniczania światowego i polskiego dorobku literackiego.

Proponowana data obowiązywania rozporządzenia – od 1 września 2007 – pozostaje w zasadniczej sprzeczności z obowiązującym prawem oświatowym nakazującym wybór przez szkoły podręczników szkolnych do końca obecnego roku szkolnego i zakazującym dokonywania zmian podręczników przez cały cykl kształcenia. Obecnie obowiązujące podręczniki szkolne z zakresu języka polskiego nie obejmują omówienia wielu autorów i utworów (m.in. Jana Dobraczyńskiego), których wprowadzenie jest postulowane w podstawie programowej kształcenia ogólnego. Podręczników tych nie będzie można zmienić w ciągu najbliższych kilku lat.

Opinię otrzymuje Minister Edukacji Narodowej oraz Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Przewodniczący Rady Głównej
Szkolnictwa Wyższego
Jerzy Błażejowski

Brak tagów

Pobierz darmowe oprogramowanie
do przeglądania plików