Protokół z przebiegu III posiedzenia plenarnego Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego w dniu 11 lutego 2010 roku

piątek, 16 kwietnia 2010

I. Otwarcie posiedzenia.
Przewodniczący RG otwierając obrady przywitał Panią Minister Barbarę Kudrycką oraz Pana Zbigniewa Marciniaka Podsekretarza Stanu MNiSW, prof. Jerzego Woźnickiego Prezesa Fundacji Rektorów Polskich oraz zaproszonych gości.
II. Przyjęcie porządku obrad.
Przewodniczący zaproponował wniesienie następujących autopoprawek do porządku obrad: usunięcie pkt VI „Przyjęcie znowelizowanego Statutu Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego” i jego przeniesienie na następne posiedzenie plenarne Rady oraz wprowadzenie do pkt XI. ppkt 3: Zaopiniowanie wniosku Wydziału Biologiczno-Chemicznego Uniwersytetu w Białymstoku o przyznanie uprawnień do nadawania stopnia doktora habilitowanego nauk biologicznych w dyscyplinie „biologia”.
Rada zaaprobowała zaproponowane zmiany.

III. Wręczenie nagród laureatom V konkursu miesięcznika „Forum Akademickie” na artykuł popularnonaukowy pod hasłem Skomplikowane i proste. Młodzi uczeni o swoich badaniach.
Wzorem lat ubiegłych odbyła się uroczystość wręczenia nagród laureatom konkursu organizowanego przez Forum Akademickie „Skomplikowane i proste. Młodzi uczeni o swoich badaniach”.
Konkursowi patronowała Pani Minister Barbara Kudrycka. Wręczając dyplomy pogratulowała talentu młodym naukowcom.
IV. Dyskusja na temat środowiskowego projektu strategii rozwoju szkolnictwa wyższego - wprowadzenie prof. Jerzy Woźnicki.
Obecna na posiedzeniu Pani Minister Barbara Kudrycka przedstawiła aktualny stan prac nad projektem strategii rozwoju szkolnictwa wyższego do roku 2020 przygotowanej na zlecenie MNiSW. Z aprobatą przyjęła wiadomość, iż zarówno ten projekt jak i projekt środowiskowy opracowany przez Fundację Rektorów Polskich będą tematem dyskusji Rady. Stwierdziła, iż stanowisko Rady Głównej jako reprezentanta całego środowiska akademickiego będzie miało szczególne znaczenie i pomoże w przyjęciu właściwych rozwiązań. Ponadto poruszyła kwestię integracji nauki i szkolnictwa wyższego, w tym celowości utworzenia Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Następnie przewodniczący Rady oddał głos prof. J. Woźnickiemu, który przedstawił zasadnicze propozycje strategii środowiskowej, kontrastując je z propozycjami strategii opracowanej na zlecenie MNiSW.
Prezentację prof. Woźnickiego zamieszczono w załączniku.
Przewodniczący Rady podziękował prof. J. Woźnickiemu za wystąpienie i otworzył dyskusję.
W dyskusji udział wzięli: prof. J. Madey, prof. W. Mitkowski, prof. P. Lampe, dr A. Bartczak, prof. E. Jezierski, prof. J. Szambelańczyk, prof. P. Konderla, prof. A. Marszałek, prof. B. Tuchańska oraz Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury p. Wypych-Namiotko oraz przedstawiciele Ministerstwa Obrony Narodowej i Ministerstwa Zdrowia.
Zapis dyskusji - w załączniku Nr 2.
Przewodniczący podziękował prof. J. Woźnickiemu za udział w posiedzeniu.
V. Komunikaty.
Prof. J. Madey poinformował o przebiegu posiedzenia Prezydium Polskiej Akademii Nauk. W szczególności poinformował, że na majowym posiedzeniu Zgromadzenia Ogólnego PAN odbędzie się dyskusja na temat Uniwersytetu Przyszłości, w której spodziewany jest udział przedstawicieli RG.
VI. Zaopiniowanie projektu ustawy o nadaniu Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie nazwy „Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie”
Sprawę przedstawiła Komisja Rozwoju i Organizacji Szkolnictwa Wyższego oraz Komisja Prawna.
Rada Główna wyraziła pozytywną pinię w powyższej sprawie - Uchwała Nr 13/2010 stanowiąca załącznik do protokołu. Uchwałę przyjęto jednogłośnie.

VII. Zaopiniowanie projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia studiów zawodowych na kierunkach pielęgniarstwo lub położnictwo przeznaczonych dla pielęgniarek i położnych posiadających świadectwo dojrzałości i będących absolwentami liceów medycznych oraz medycznych szkół zawodowych kształcących w zawodzie pielęgniarki i położnej.
Sprawę przedstawił prof. P. Lampe.
Rada Główna wyraziła pozytywną opinię w powyższej sprawie – Uchwała nr 14/2010 stanowiąca załącznik do protokołu. Uchwałę przyjęto jednogłośnie.

VIII. Zaopiniowanie projektu rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie szczegółowych warunków, sposobu, trybu, kryteriów i terminów dokonywania oceny zgodności planowych inwestycji ze strategiami rozwoju.

Sprawę przedstawiła Komisja Ekonomiczna oraz Komisja Prawna.

Rada Główna wyraziła pozytywną opinię w powyższej sprawie – Uchwała nr 15/2010 stanowiąca załącznik do protokołu. Uchwałę przyjęto jednogłośnie.

IX. Zaopiniowanie projektu rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zmieniającego rozporządzenie w sprawie kryteriów i trybu przyznawania oraz rozliczania środków finansowych na działalność statutową.

Sprawę przedstawiła Komisja Ekonomiczna oraz Komisja Nauki i Spraw Zagranicznych.

Rada Główna wyraziła opinię w powyższej sprawie – Uchwała nr 16/2010 stanowiąca załącznik do protokołu. Uchwałę przyjęto jednogłośnie.

X. Zaopiniowanie wniosków uczelni o udzielenie zgody na prowadzenie studiów podyplomowych.
Sprawę przedstawiła Komisja Nauki i Spraw Zagranicznych.
Przewodniczący Komisji poinformował, że Prezydium RG podjęło decyzję o nie rozpatrywaniu wniosku Wyższej Szkoły Gospodarowania Nieruchomościami w Warszawie o wyrażenie zgody na prowadzenie studiów podyplomowych w zakresie „Bezpieczeństwa i higieny pracy”. PRG uznało, że wniosek należy zwrócić do Departamentu Nadzoru i Organizacji Szkolnictwa Wyższego w celu uzupełnienia dokumentacji zgodnie z wytycznymi zawartymi w uchwałach Rady Głównej nr 15/2006 oraz 32/2006.

XI. Zaopiniowanie wniosków jednostek organizacyjnych szkół wyższych o przyznanie uprawnień do nadawania stopni naukowych.
Sprawy przedstawiła Komisji Uprawnień Akademickich.
Rada pozytywnie zaopiniowała wniosek o przyznanie uprawnień do nadawania stopnia:
1. doktora habilitowanego nauk biologicznych w dyscyplinie „biologia” – Wydziałowi Biologiczno-Chemicznemu Uniwersytetu w Białymstoku.

Rada negatywnie zaopiniowała wniosek o przyznanie uprawnień do nadawania stopnia:
2. doktora nauk humanistycznych w dyscyplinie „pedagogika” – Wydziałowi Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

Rada przyjęła uchwałę w powyższych sprawach – Uchwała nr 17/2010 stanowiąca załącznik do protokołu. W obu sprawach Rada Główna przyjęła uchwałę jednogłośnie.
Przewodniczący Komisji poinformował, że Prezydium RG zdecydowało o przekazaniu wniosku Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego o przyznanie uprawnień do nadawania stopnia doktora nauk humanistycznych w zakresie kulturoznawstwa do drugiego recenzenta.

XII. Zaopiniowanie wniosków uczelni o utworzenie kierunków studiów w trybie art. 11 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym

Sprawy przedstawiły Komisja Rozwoju i Organizacji oraz Komisja Edukacji.

Rada negatywnie zaopiniowała wniosek o utworzenie kierunku studiów:
1. „Sonologia i kompozycja” (studia drugiego stopnia) na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii oraz Wydziale Artystycznym w Cieszynie Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Rada jednogłośnie przyjęła uchwałę w powyższej sprawie – Uchwała nr 18/2010 stanowiąca załącznik do protokołu.
2. Przewodnicząca Komisji poinformowała, że PRG podjęło decyzję o przekazaniu wniosku Wydziału Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku o utworzenie kierunku studiów „elektroradiologia” do drugiego recenzenta.

XIII. Zaopiniowanie zasad przyznawania stypendiów naukowych.
Sprawy przedstawiła Komisja Ekonomiczna.
1. Rada negatywnie zaopiniowała zasady przyznawania stypendia naukowych dla pracowników uczelni Wielkopolskiej Wyższej Szkoły Społeczno-Ekonomicznej w Środzie Wielkopolskiej.
Rada jednogłośnie przyjęła stanowisko w powyższej sprawie – Stanowisko nr 7/2010 stanowiące załącznik do protokołu.
2. Rada negatywnie zaopiniowała zasady przyznawania stypendiów j w ramach programu „Rozwój interdyscyplinarnych studiów doktoranckich na Politechnice Gdańskiej w zakresie nowoczesnych technologii”.
Rada jednogłośnie przyjęła stanowisko w powyższej sprawie – Stanowisko nr 8/2010 stanowiące załącznik do protokołu.
3. Rada negatywnie zaopiniowała zasady przyznawania stypendiów naukowych dla doktorantów i młodych doktorów w ramach projektu „Nowoczesna edukacja – rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Lubelskiej”.
Rada jednogłośnie przyjęła stanowisko w powyższej sprawie – Stanowisko nr 9/2010 stanowiące załącznik do protokołu.

4. Rada negatywnie zaopiniowała zasady przyznawania stypendiów dla doktorantów w ramach projektu „Politechnika XXI wieku” w Politechnice Lubelskiej.
Rada jednogłośnie przyjęła stanowisko w powyższej sprawie – Stanowisko nr 10/2010 stanowiące załącznik do protokołu.

5. Rada negatywnie zaopiniowała zasady przyznawania stypendiów w ramach projektu pt. „Wyższa jakość kształcenia kluczem, do rozwoju Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku”.
Rada jednogłośnie przyjęła stanowisko w powyższej sprawie – Stanowisko nr 11/2010 stanowiące załącznik do protokołu.
6. Rada negatywnie zaopiniowała zasady przyznawania stypendiów w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie w ramach projektu „Informatyka – kompetencje dla rozwoju” (kierunki zamawiane)
Rada jednogłośnie przyjęła stanowisko w powyższej sprawie – Stanowisko nr 12/2010 stanowiące załącznik do protokołu.
7. Rada pozytywnie z uwagami zaopiniowała zasady przyznawania stypendiów naukowych oraz stypendiów za wyniki w nauce i pracy naukowej doktorantom Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich „Zaawansowane materiały dla Nowoczesnych Technologii i energetyki Przyszłości” w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.
Rada jednogłośnie przyjęła stanowisko w powyższej sprawie – Stanowisko nr 13/2010 stanowiące załącznik do protokołu.
8. Rada pozytywnie zaopiniowała zasady przyznawania stypendiów doktoranckich przyznawanych w ramach projektu „Program Rozwojowy Potencjału Dydaktycznego Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach: kształcenie na miarę sukcesu”.
Rada jednogłośnie przyjęła stanowisko w powyższej sprawie – Stanowisko nr 14/2010 stanowiące załącznik do protokołu.
9. Rada pozytywnie z uwagami zaopiniowała zasady przyznawania stypendium motywacyjnego dla studentów studiujących na kierunkach zamawianych w ramach projektu „Wzrost liczby absolwentów Politechniki Wrocławskiej o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy”.
Rada jednogłośnie przyjęła stanowisko w powyższej sprawie – Stanowisko nr 15/2010 stanowiące załącznik do protokołu.

XIV. Sprawy różne i wolne wnioski.
Na wniosek prof. Pawła Lampe, Rada Główna jednomyślnie podjęła uchwałę (uchwała Nr 19/2010) o powołaniu Zespołu Roboczego ds. medycznych w składzie: prof. Paweł Lampe, dr hab. Andrzej Marszałek.
Przedstawiciel doktorantów P. Koza zwrócił się z prośbą o przyjęcie apelu w sprawie przywrócenia programu popularno-naukowego „Laboratorium” w TVP. RG zaaprobowała treść apelu, który zamieszczono w załączniku do protokołu.

XV. Przyjęcie protokołu II posiedzenia plenarnego Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego (21 stycznia 2010).
Protokół przyjęto jednogłośnie.

XVI. Zamknięcie posiedzenia.
Przewodniczący zamknął posiedzenie dziękując uczestnikom za udział i dyskusję.

Przewodniczący
Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego

Prof. Józef Lubacz

Opracowała: Żaneta Wolska

Załączniki:

1.Porządek obrad
2.Zapis dyskusji
3.Uchwały: Nr 13-19 z 11 lutego 2010 roku
4.Stanowiska: Nr 7-15 z 11 lutego 2010 roku
5.Nagranie przebiegu obrad na nośniku CD

Załącznik nr 1 do protokołu z dnia 11 lutego 2010

Porządek obrad
III posiedzenia plenarnego Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego
w dniu 11 lutego 2010 roku

I. Otwarcie posiedzenia.
II. Przyjęcie porządku obrad.
III. Wręczenie nagród laureatom V konkursu miesięcznika „Forum Akademickie” na artykuł popularnonaukowy pod hasłem Skomplikowane i proste. Młodzi uczeni o swoich badaniach.
IV. Dyskusja na temat środowiskowego projektu strategii rozwoju szkolnictwa wyższego – wprowadzenie prof. Jerzy Woźnicki.
Przerwa
V. Komunikaty.
VI. Zaopiniowanie projektu ustawy o nadaniu Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie nazwy „Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie”
– przedstawia Komisja Rozwoju i Organizacji Szkolnictwa Wyższego oraz Komisja Prawna.
VII. Zaopiniowanie projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia studiów zawodowych na kierunkach pielęgniarstwo lub położnictwo przeznaczonych dla pielęgniarek i położnych posiadających świadectwo dojrzałości i będących absolwentami liceów medycznych oraz medycznych szkół zawodowych kształcących w zawodzie pielęgniarki i położnej – przedstawia prof. P. Lampe.
VIII. Zaopiniowanie projektu rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie szczegółowych warunków, sposobu, trybu, kryteriów i terminów dokonywania oceny zgodności planowych inwestycji ze strategiami rozwoju
– przedstawia Komisja Ekonomiczna i Komisja Prawna.

IX. Zaopiniowanie projektu rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zmieniającego rozporządzenie w sprawie kryteriów i trybu przyznawania oraz rozliczania środków finansowych na działalność statutową – przedstawia Komisja Ekonomiczna i Komisja Nauki i Spraw Zagranicznych.

X. Zaopiniowanie wniosków jednostek organizacyjnych szkół wyższych o przyznanie uprawnień do nadawania stopni naukowych – przedstawia Komisja Uprawnień Akademickich.
1. Uniwersytet Jagielloński, Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych
– doktor nauk humanistycznych w dyscyplinie „kulturoznawstwo”.
2. Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Wydział Nauk Pedagogicznych – doktor nauk humanistycznych w dyscyplinie „pedagogika”.
XI. Zaopiniowanie wniosków uczelni o utworzenie kierunków studiów w trybie art. 11 ust. 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym – przedstawia Komisja Rozwoju i Organizacji Szkolnictwa Wyższego oraz Komisja Edukacji.

1. Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii oraz Wydział Artystyczny w Cieszynie – „sonologia i kompozycja” (studia drugiego stopnia).
2. Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Wydział Nauk o Zdrowiu – „elektroradiologia” (studia drugiego stopnia).

3. Zaopiniowanie wniosku Wydziału Biologiczno-Chemicznego Uniwersytetu w Białymstoku o przyznanie uprawnień do nadawania stopnia doktora habilitowanego nauk biologicznych w dyscyplinie „biologia”.

XII. Zaopiniowanie wniosków uczelni o udzielenie zgody na prowadzenie studiów podyplomowych – przedstawia Komisja Nauki i Spraw Zagranicznych.
1. Wyższa Szkoła Gospodarowania Nieruchomościami w Warszawie – studia podyplomowe w zakresie „Bezpieczeństwa i higieny pracy”
XIII. Zaopiniowanie zasad przyznawania stypendiów naukowych – przedstawia Komisja Ekonomiczna.
1. Wielkopolska Wyższa Szkoła Społeczno-Ekonomiczna w Środzie Wielkopolskiej – stypendia naukowe dla pracowników uczelni.
2. Politechnika Gdańska – „Rozwój interdyscyplinarnych studiów doktoranckich na Politechnice Gdańskiej w zakresie nowoczesnych technologii”.
3. Politechnika Lubelska – stypendia naukowe dla doktorantów i młodych doktorów w ramach projektu „Nowoczesna edukacja – rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Lubelskiej”.
4. Politechnika Lubelska – stypendia dla doktorantów w ramach projektu „Politechnika XXI wieku”.
5. Uniwersytet Medyczny w Białymstoku – stypendia w ramach projektu pt. „Wyższa jakość kształcenia kluczem, do rozwoju Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku”. (regulamin poprawiony)
6. Poprawiony regulamin stypendiów w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie przyznawanych w ramach projektu „Informatyka – kompetencje dla rozwoju” (kierunki zamawiane).
XIV. Sprawy różne i wolne wnioski.
XV. Przyjęcie protokołu II posiedzenia plenarnego Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego (21 stycznia 2010).
XVI. Zamknięcie posiedzenia.

Załącznik nr 2 do protokołu z dnia 11 lutego 2010

Zapis dyskusji
na temat środowiskowej Strategii rozwoju szkolnictwa wyższego do roku 2020,
która odbyła się na posiedzeniu plenarnym Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego
w dniu 11 lutego 2010 roku

Podczas plenarnego posiedzenia Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego w dniu 11 lutego 2010 roku prof. dr hab. Jerzy Woźnicki Prezes Zarządu Fundacji Rektorów Polskich przedstawił, w formie syntetycznej prezentacji, główne założenia projektu środowiskowego – Strategia Rozwoju Szkolnictwa Wyższego 2010-2020. Podkreślił, iż prezentacja dedykowana jest specjalnie dla Rady Głównej – przedstawicielskiego organu środowiska akademickiego i opina Rady dotycząca strategii będzie niezwykle ważna. Przedstawił najistotniejsze założenia strategii, a następnie dokonał porównania wybranych rozwiązań w prezentowanej strategii i propozycji zawartych w strategii opracowanej na zamówienie MNiSW. Zaznaczył, iż jest to wstępne, subiektywne porównanie.
Prezentację prof. Woźnickiego załączono do protokołu z posiedzenia plenarnego Rady.

Prof. Józef Lubacz – Przewodniczący Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego otworzył dyskusję.

Przebieg dyskusji

Prof. W. Mitkowski – członek Rady Głównej. Profesor stwierdził co następuje.
• Wprowadzanie kolejnych strategii w Polsce destabilizuje proces szkolnictwa wyższego. Zmiany są zbyt częste i nie można zaobserwować skutków ich wprowadzenia. Odnosi się wrażenie, że jesteśmy bliscy spełnieniu warunków wystarczających zaistnienia „dynamiki chaotycznej”. Wiele propozycji powstaje wbrew środowisku. Dla przykładu na początku lat 90. ubiegłego wieku duża część środowiska akademickiego była przeciwna (np. RG, zjazdy Dziekanów, ...) lawinowemu otwieraniu tak zwanych szkół wyższych sygnalizując, że musi to skończyć się obniżeniem poziomu kształcenia. Mimo tego szkoły otwierano zadawalając się chwilowym dobrym samopoczuciem wynikającym ze wzrostu odpowiednich współczynników określających stopień osób z wyższym wykształceniem. Teraz stratedzy (czasem ci sami) pytają co robić, by ograniczyć liczbę szkół i podnieść poziom kształcenia. Również, przynajmniej część środowiska akademickiego, była przeciwna i jest przeciwna wprowadzaniu w szkolnictwie wyższym (definiowanym jako: badania + kształcenie + inne) filozofii „przedsiębiorstwa” (z jedynym kryterium zysku, które w obszarze szkolnictwa musi prowadzić do patologii) i tworzenia „fabryk edukacyjnych”. Podobnie „siłowo” wprowadzono wielostopniowy (ale nie dla wszystkich) system kształcenia nie dopuszczając równolegle systemu jednolitego (chyba zalecany „wolny rynek” mógł to uregulować).
• W obecnych opracowaniach strategii można dopatrzyć się naśladowania rozwiązań
z innych krajów, ale przy kilkakrotnie niższym poziomie finansowania. Odnosi się wrażenie, że zanika wiara w możliwości tkwiące w naszym społeczeństwie
do poszukiwania i tworzenia własnych rozwiązań osadzonych w kulturze narodowej.
• Większość koniecznych zmian, których nie wolno odkładać w czasie, można dokonać
w obecnych ramach prawnych (ustawach) z odpowiednimi rozporządzeniami.
• W referacie stwierdzono, że obecnie w Polsce nie ma żadnych „Uczelni flagowych”, które mogą się pojawić dopiero po roku 2020. Ale są uczelnie lepsze (wzorzec dla innych)
i gorsze, które można wskazać (wszystkich uczelni, podobno wyższych, mamy obecnie 456 ). Na sali jest Minister, były Przewodniczący PKA i myślę, że może wskazać uczelnie, które są lepsze od innych. Proces edukacji jest procesem ciągłym w czasie i nie można odkładać do roku 2020 decyzji o wspieraniu finansowym najlepszych.
• Awans naukowy. Nie jest jasne na czym ma polegać przyspieszenie awansu. Należy oceniać osiągnięcia naukowe i to jest konieczne. Nowy wynik, nieznany nikomu wcześniej, trudny jest do oceny. Zatem recenzent musi sam zrozumieć zagadnienie, by go ocenić. To ze względów oczywistych wymaga czasu (tu nakaz wykonania recenzji np.
w 14 dni nie rozwiąże problemu). Obecne przedłużenia w czasie odpowiednich procedur wynikają w wielu przypadkach z dużego stopnia „nieokreśloności” dorobku kandydata „trudnego” do oceny. Również z „nieumiejętności” stosowania przez decydentów istniejących aktów prawnych.
• W miejsce Senatu rady nadzorcze-powiernicze. Kanclerz (fachowiec od zarządzania) Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie na spotkaniu w UJ 2.2.2010 negatywnie ocenił ten pomysł.
Prof. W. Mitkowski poinformował, iż ze względu na ograniczony czas wypowiedzi szczegółowe uwagi prześle do Przewodniczącego Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego.

Prof. J. Woźnicki odnosząc się do stwierdzenia, iż w latach 90. nie było powszechnej zgody na rozwój szkolnictwa niepublicznego, podkreślił, iż w swojej prezentacji nie skupiał się na kwestii rozwoju ani sektora niepublicznego ani publicznego, uznał tylko, iż wszyscy zgodzili się na to aby, wobec katastroficznych wskaźników charakteryzujących stopień wykształcenia Polaków (przywołanych w prezentacji), studiom nadać charakter masowy.
W nawiązaniu do przytoczonej negatywnej opinii Kanclerza WST w Krakowie odnośnie powoływania rad nadzorczo-powierniczych, prof. J. Woźnicki poinformował, iż po wysłuchaniu szczegółowych zasad funkcjonowania rad powierniczych Kanclerz zmienił zdanie.
Prof. J. Woźnicki nie polemizował z innymi uwagami krytycznymi prof. W. Mitkowskiego.

Prof. A. Lampe – członek Prezydium Rady Głównej z uznaniem odniósł się
do zaangażowania prof. J. Woźnickiego w sprawy przyszłości szkolnictwa wyższego. Przedstawił następujące uwagi:
• obie strategie (środowiskowa i opracowana na zamówienie ministerstwa) zmierzają do upolitycznienia podległości rektorów
• zamiast wprowadzania gremiów kontrolujących jakość polskiej nauki, należałoby ustawowo umocować (podobnie jak samorządy lekarskie) towarzystwa naukowe
• w obu strategiach przecenia się rolę samooceny i samooczyszczania się systemu, system
ma raczej tendencje do samozachwaszczania.

Prof. J. Woźnicki skomentował uwagę na temat upolitycznienia rektorów. Przypomniał,
iż ustanowienie rad powierniczych jest opcjonalne w strategii środowiskowej. W uczelniach, w których zostaną powołane, będą współpracować z senatem. Rektor wyłoniony będzie przez radę powierniczą po zasięgnięciu opinii senatu. W radzie powierniczej będą zasiadać osoby z zewnątrz uczelni, ale część z nich wskazywana będzie przez senat , należałoby więc zadbać o to, aby to grono było większościowe.

Dr inż. Andrzej Bartczak – członek Prezydium Rady Głównej, wspomniał, iż miał przyjemność wysłuchać wystąpienia Pana prof. J. Woźnickiego na spotkaniu 22.stycznia
w Politechnice Łódzkiej, i zauważył dosyć istotne zmiany w interpretacji niektórych zapisów prezentowanej strategii, co świadczy o znacznej elastyczności autorów opracowania, i o wsłuchiwaniu się w głosy środowiska. Wyraził opinię, iż w strategii widoczna jest nadmierna wiara w możliwość uzdrowienia sytuacji polskiego szkolnictwa wyższego jedynie w wyniku wprowadzenia przewidywanych w strategii uregulowań prawnych. W obowiązującej ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym istnieją przecież rozwiązania, które pozwalają na podobne działania, a nie przynoszą dotychczas przewidywanych skutków. Takim przykładem są, chociażby Instytuty PAN, – które i pod rządami obecnie obowiązującej ustawy mogą prowadzić studia trzeciego stopnia (doktoranckie). Przecież taki instytut to nic innego jak przewidziane w strategii” „uczelnie badawcze” czy nawet „flagowe”. Dodał, iż nie zna jednak przykładu Instytutu PAN, który byłby ujęty w jakimkolwiek rankingu światowym, wątpi więc, by „uczelnia badawcza” bez istotnego wsparcia finansowego mogłaby w nim zaistnieć.

Prof. J. Woźnicki stwierdził, iż instytuty PAN nie są klasyfikowane bo mają słaby potencjał
i dlatego konieczna jest konsolidacja i synergia. Proponuje się, aby najlepsze instytuty PAN weszły w skład „super uniwersytetów”. Dzięki temu nastąpi długo oczekiwana integracja potencjału instytutów PAN z potencjałem akademickim. Należy pamiętać, iż konsolidacja nie jest nikomu narzucana z góry, może następować dobrowolnie w oparciu o decyzję zainteresowanych podmiotów.

Prof. Edward Jezierski – członek Rady Głównej, ocenił omawiany dokument wraz
z opublikowaną obszerną analizą stanu, uwarunkowań i perspektyw polskiego szkolnictwa wyższego jako najważniejsze opracowanie dotyczące szkolnictwa wyższego, które powstało w Polsce w okresie ostatniego dziesięciolecia. Przekonuje go o tym szerokie spektrum omawianych zagadnień, dogłębność, kompleksowość analizy i rzetelność dokumentu. Ale kluczowym elementem, uzasadniającym konieczność niezwykle poważnego traktowania tego dokumentu jest zespół jego autorów. Około połowę osób wchodzących w skład komitetu sterującego, zespołu wykonawców, grupy redakcyjnej, autorów opracowań cząstkowych, konsultantów i recenzentów profesor zna osobiście. Podkreślił, że są to osoby posiadające olbrzymie doświadczenie w zakresie funkcjonowania systemów szkolnictwa i organizacji nauki, a ponadto od wielu lat niezwykle oddane walce o należne Polsce miejsce
w Europejskiej Przestrzeni Szkolnictwa Wyższego.
Prof. E. Jezierski zauważył, że:
• właściwszym od wyróżniania najlepszych uczelni i przypisywania im przydomków „uczelni flagowych” byłoby mówienie o „wydziałach flagowych”. To wydział (czyli podstawowa jednostka organizacyjna uczelni) ma określoną siłę naukową, która jest oceniana według dość precyzyjnie sformułowanych kryteriów, także ocena procesu dydaktycznego dokonywana przez Państwową Komisję Akredytacyjną odnosi się do programu studiów, za którego realizację ponosi odpowiedzialność jednostka podstawowa. Można tu uwzględnić szereg dodatkowych czynników, które pomogą w szeregowaniu wydziałów w sposób najbardziej pożądany z punktu widzenia harmonijnego rozwoju polskiego szkolnictwa wyższego, ukierunkowanego na wzrost jego międzynarodowej pozycji. Chcielibyśmy mieć wzorce w postaci przekonywującej opinii iż np. socjologia jest najlepsza w uczelni A, chemia w uczelni B, a architektura w uczelni C.
• ważnym zagadnieniem w efektywności kształcenia na poziomie wyższym jest współdziałanie z systemem oświaty, dostarczającym kandydatów na studia. W moim odczuciu, to współdziałanie nie przebiegało dotychczas w sposób należyty. Przypomniał ile lat trwała walka o przywrócenie maturalnego egzaminu z matematyki. Ponadto w ciągu ostatnich kilkunastu lat pogrzebano w Polsce system średniego szkolnictwa zawodowego. Dokonano tego przez niedostateczną dbałość o pięcioletnie technika i wprowadzenie utopijnej idei liceów profilowanych. W konsekwencji, od absolwentów wyższych uczelni wymaga się obecnie bezpośredniego przygotowania do wykonywania prac, które powinny być powierzane personelowi o niższych kwalifikacjach. I z konieczności tak się dzieje,
że osoby z tytułem licencjata lub inżyniera, a nawet magistra, wykonują proste czynności produkcyjne. W ten sposób marnowanych jest wiele środków materialnych, a dodatkowo prowadzi to do deprecjacji pojęcia absolwenta wyższej uczelni. Oba systemy szkolnictwa powinny wspólnie rozwiązać ten problem, co zdecydowanie mocniej winno być zaakcentowane w Strategii.
• każda wyższa uczelnia powinna służyć społeczeństwu, a zatem powinna odgrywać istotną rolę publiczną. W tym kontekście rażące jest stosowane od roku 2005 nazewnictwo „uczelnie publiczne” kontra „uczelnie niepubliczne”. Zdecydowanie lepszym byłoby stosowanie zwrotów uczelnie publiczne – uczelnie prywatne. Wtedy akcenty zostaną wyraźnie położone na formę własności. Jest to istotne o tyle, że w Strategii jest mowa o możliwości wyróżnienia uczelni o mieszanych formach własności. To oczywiście kojarzy się z dobrze znanym i klarownym terminem „partnerstwo publiczno-prywatne”. Podkreślił, że podział na instytucje publiczne i niepubliczne kojarzy się większości naszego społeczeństwa z aktualną organizacją służby zdrowia. W tym kontekście zawarta w strategii idea Narodowego Funduszu Szkolnictwa Wyższego będzie przez wielu porównywana do Narodowego Funduszu Zdrowia. A doświadczenia Polaków z NFZ są fatalne.

Prof. J. Woźnicki odnosząc się do wypowiedzi prof. Edwarda Jezierskiego stwierdził:
• Projekt tworzenia wydziałów flagowych traktowany będzie równoprawnie i jest ważny, ale nie może zastąpić projektu wykreowania uczelni badawczych jako super uniwersytetów, które staną do rankingu. Należy tworzyć równolegle i wydziały flagowe i uczelnie flagowe.
• Korzyścią dla szkolnictwa wyższego było połączenie z nauką, ale stratą było instytucjonalne oddzielenie szkolnictwa wyższego od oświaty. KRASP, KRZaSP i Rada Główna już w chwili obecnej opiniują projekty aktów prawnych dotyczących istotnych problemów oświaty. Wyraził nadzieję, że relacje szkolnictwa wyższego z oświatą będą coraz ściślejsze i będą jednym z priorytetów dla Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego.
• Konstytucja RP (art. 70) wprowadziła nazewnictwo – szkoły publiczne i niepubliczne. Tworzone akty prawne muszą być zgodne z konstytucją.

Pani Anna Wypych-Namiotko – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury,
w swoim wystąpieniu stwierdziła, iż istnieje konieczność utrzymania nadzoru ministerstw nad uczelniami resortowymi w zakresie tak finansowania jak i nadzorowania jakości kształcenia.
Uzyskanie dyplomu Akademii Morskich nie daje absolwentowi uprawnień do wykonywania zawodu marynarza. Według zapisów konwencji międzynarodowych konieczna jest certyfikacja administracji morskiej państwa.
Należyte wywiązywanie się ministra właściwego ds. gospodarki morskiej z konwencyjnych zobowiązań państwa (Konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania świadectw oraz pełnienia wacht - STCW), wymaga możliwości oddziaływania
na proces dydaktyczny i kierunek rozwoju uczelni poprzez wpływanie na zasady finansowania.
Taki zakres obowiązków resortu infrastruktury jest zgodny z Założeniami polityki morskiej Rzeczypospolitej Polskiej do roku 2020, przyjętymi przez Komitet Stały Rady Ministrów.
Wyraziła nadzieję, iż Rada Główna Szkolnictwa Wyższego rozważy jej głos w dyskusji, zapewniając jednocześnie o gotowości pełnego zaangażowania się resortu, który reprezentuje, w prace nad przygotowaniem docelowej strategii.

Prof. J. Woźnicki w nawiązaniu do wystąpienia Pani A. Wypych-Namiotko podkreślił,
że polskie uczelnie morskie wygrywają konkurencję międzynarodową na szkolenie morskiej kadry oficerskiej i wydają certyfikaty, powszechnie uznawane na całym świecie. Szkoły morskie są doskonałym przykładem uczelni prowadzących działania o charakterze branżowym i te działania powinny pozostać w gestii ministra branżowego przez niego być finansowane i nadzorowane, natomiast sam proces kształcenia, studiowania powinien być nadzorowany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego.

Prof. J. Madey – członek Prezydium Rady Głównej, zwrócił się z prośbą o przedstawienie opinii w sprawie propozycji autorów strategii opracowanej na zamówienie ministerstwa, w której nie przewiduje się umieszczania godła państwowego na dyplomach ukończenia szkół wyższych.

Prof. J. Woźnicki stwierdził, że na dyplomach powinno być umieszczane zarówno godło państwowe jak i uczelnianie. Dyplomy powinny mieć bardziej uczelniany charakter, co
w praktyce oznacza umieszczanie na dyplomie godła uczelni, odejście od ustalania na szczeblu ministerialnym wzoru dyplomów. Przepisy prawne powinny natomiast regulować jakie dane powinny być zawarte na dyplomie. Za umieszczaniem godła państwowego przemawia też fakt, iż to państwo ponosi odpowiedzialność za funkcjonowanie systemu szkolnictwa wyższego, to państwo ustanawia system i go pielęgnuje i wreszcie to państwo uwiarygodnia działania uczelni. Dlatego godło państwowe powinno pozostać na dyplomach
w ramach harmonizacji ról państwa i uczelni w procesie zdobywania dyplomu.

Dr Ewa Trojanowska, dyrektor Departamentu Szkolnictwa Wyższego w Ministerstwie Obrony Narodowej:
• Poparła stanowisko wyrażone przez Panią Annę Wypych –Namiotko Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Infrastruktury w zakresie potrzeby utrzymania nadzoru ministerstw nad uczelniami resortowymi w obecnym stanie prawnym. Zgodnie bowiem
z art. 33 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365,
z późn. zm.) Minister Obrony Narodowej jest jednym z sześciu ministrów nadzorujących uczelnie publiczne w Polsce, natomiast zgodnie z art. 5 tej ustawy – uczelnie nadzorowane przez MON i MSWiA wykonują nie tylko zadania uczelni określone w art. 13 ustawy, ale także jednostek organizacyjnych Sił Zbrojnych RP i właściwych służb państwowych. Wykonywany przez MON i MSWiA nadzór nad uczelniami wojskowymi
i służb państwowych nie obejmuje zatem jedynie finansowania i nadzorowania jakości kształcenia, czy formułowania zadań edukacyjnych, ale także stawianie i nadzorowanie, jako dowódca wyższego szczebla, zadań realizowanych przez nie w systemach bezpieczeństwa i obronności państwa.
Zwróciła się do Rady i do autorów przedstawionego projektu, strategii, aby proponując jakiekolwiek zmiany w zasadach nadzoru nad uczelniami resortowymi brali także pod uwagę potrzebę nienaruszania systemów zapewnienia bezpieczeństwa i obronności państwa.
• Poparła stanowisko przedstawione przez prof. Woźnickiego w sprawie utrzymania symbolu narodowego – godła na dyplomach ukończenia uczelni. Powyższe wynika z jednej strony z uznania, że użycie godła na dyplomie oznacza poręczenia Państwa i gwarancję określonego, wysokiego poziomu uzyskanego wykształcenia,
z drugiej zaś ułatwia wymianę międzynarodową, w tym w ramach struktur i instytucji wojskowych Sojuszu Północnoatlantyckiego i Unii Europejskiej.

Prof. J. Woźnicki powtórzył, iż generalna zasadą, którą proponuje się w strategii jest utrzymanie nadzoru nad studiami (nad procesem kształcenia) ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, natomiast nadzór nad działaniami branżowymi, nie związanymi
z procesem kształcenia należy pozostawić w nadzorze ministrów branżowych.

Prof. P. Konderla, członek Rady Głównej przedstawił następujące komentarze:
• Jedną z podstawowych słabości polskiego szkolnictwa wyższego jest jego rozdrobnienie, co również podkreślono w projekcie strategii. Jakie praktyczne mechanizmy są zaproponowane w projekcie strategii, które wpłyną istotnie na zmianę tego stanu rzeczy? W szczególności istotny wydaje się problem, czy mechanizmy te będą instytucjonalne, które będą wywierały presje na uczelnie stymulując konsolidację, czy też uruchomienie procesu konsolidacji będzie wyłącznie zależało od dobrej woli kierownictwa uczelni. Projekt strategii proponuje pewien dualizm zarządzania uczelnią. Decyzje o znaczeniu strategicznym dla funkcjonowania uczelni będą podejmowane przez Rady powiernicze oraz Senat uczelni. Rektor w takim układzie jest organem wykonawczym i jednocześnie harmonizującym działalność uczelni. Projekt co prawda wyznacza dla tych dwóch organów ustawodawczych: Rady powierniczej i Senatu rozłączne obszary kompetencji, tym niemniej będzie występowało szereg sytuacji, kiedy działania obu organów nie będą spójne, a nawet mogą być sprzeczne. Kto będzie rozstrzygał spory, a ściślej jak nie dopuszczać do takich sytuacji?
• Aktualnie trwają równolegle prace nad strategią szkolnictwa wyższego i nad nowelizacją Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Strategia szkolnictwa wyższego, jako dokument wyższej rangi będzie miała bezpośredni wpływ na kształt Ustawy. Jak
w takim razie oceniać prace legislacyjne nad nowelizacją Ustawy, kiedy strategia szkolnictwa wyższego jest w fazie społecznej dyskusji?

Prof. J. Woźnicki wyjaśnił, iż:
• Tworzenie uczelni badawczych (związków uczelni) powinno zacząć się od dialogu rektorów; aby powstał wniosek utworzenia takiego związku należy opracować zbiór odpowiednich dokumentów. Powinien powstać Komitet Sterujący, który podpisze deklarację intencyjną i opracuje treść wspólnej uchwały, którą podjęłyby senaty po debatach na uczelniach. Rada powiernicza byłaby w takim związku uczelni obligatoryjna. Należałoby doprecyzować formułę sprawowania władzy w uczelniach. Ustawa musi precyzować wymagania kwalifikacyjne dla przyszłych członków rad powierniczych. Statut musi wskazać wyraźne kompetencje organów i sposoby rozwiązywania konfliktów;
• Sprawy, które są proponowane w opracowywanym obecnie projekcie nowelizacji ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym mają usprawnić szereg rozwiązań. Zmiany mają charakter bardziej techniczny (tzw. „mała nowelizacja”) i nie powinno się z nimi czekać. Debata nad strategią będzie kontynuowana do końca kwietnia. Ministrowi Nauki
i Szkolnictwa Wyższego jedna ze strategii zapewne posłuży jako baza dla strategii docelowej.

Prof. Marszałek, członek Rady Głównej zgłosił następujące uwagi:
• W strategii pojawiają się wymiennie określenia „podmiot”, „uczelnia”, „jednostka”, czy „ośrodki”. Zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie zakresu znaczeniowego poszczególnych określeń. Poprosił o odniesienie proponowanych zmian w organizacji szkolnictwa wyższego, szczególnie w zakresie ewentualnych zmian dotyczących finansowania, tj. przyznawania i rozliczania środków na działalność naukową, gdyż w obecnym i proponowanym nowym rozporządzeniu ministra nauki, nadal podstawową jednostką jest wydział.
• Według proponowanych założeń całe finansowanie uczelni, tj. środki na prace badawcze
i działalność statutową oraz dydaktyczną, ma pochodzić z jednego źródła – ministerstwa. Czy oznacza to w przypadku uczelni resortowych lub kształcących studentów np. w zakresie medycyny, że właściwy minister resortowy zostaje pozbawiony instrumentu oddziaływania finansowego w zakresie podległych mu merytorycznie uczelni? Czy
w proponowanej strategii w takich przypadkach przewidziano jakieś mechanizmy nadzoru merytorycznego właściwego ministerstwa (np. zdrowia) związane z dotacjami finansowymi?
• Przedstawiona strategia ma mieć skutek w roku 2020. Z przedstawionych założeń wynika, że po opracowaniu strategii docelowej (wg projektu środowiskowego, czy projektu opracowanego na zamówienie ministerstwa, czy ewentualnie wg kompilacji tych projektów) w roku 2020 nastąpi skategoryzowanie „uczelni/jednostek”. Według przedstawionych założeń „jednostki/uczelnie flagowe” będą lepiej finansowane i zobligowane do prowadzenia badań, przy jednocześnie mniejszej obligacji do prowadzenia dydaktyki. Analizując zakładane efekty tego działania wynika, iż część jednostek nie spełniających kryteriów „flagowych” zostanie przypisana do kategorii jednostek, które będą obciążone większym zakresem działalności dydaktycznej. Czy moment kategoryzacji jednostek, tj. rok 2020, to swoista meta wyścigu o laur „jednostki/uczelni flagowej”? Rodzi się też pytanie, czy jednostki, które nie zostały zaliczone do grupy najlepiej opłacanych funduszami na naukę będą miały możliwość wejść do tego elitarnego grona? Pozostaje jeszcze kwestia, czy strategia zakłada np. likwidację części uczelni, gdyż będą to jednostki zbyt małe, lub prowadzące badania w niewielkim zakresie i kształcące zbyt małą liczbę studentów;
• Zakładając kategoryzację uczelni, część uczelni zostanie zakwalifikowana do grupy
o mniejszym obciążeniu dydaktycznym. W przypadku uczelni, na których prowadzone jest kształcenie w zawodach regulowanych (np. medycyna, farmacja) oraz liczba studentów jest limitowana, czy autorzy projektu zakładają, że „jednostka/uczelnia flagowa” np. medyczna, w celu zapewnienia mniejszego obciążenia dydaktycznego i umożliwienia większej swobody prowadzenia badań naukowych, potrzebę zwiększenia zatrudnienia, co pozwoliłoby na odpowiednie kształcenie, przy zmniejszonym obciążeniu poszczególnych nauczycieli, dając jednocześnie większe możliwości pracy naukowej.

Prof. J. Woźnicki wyjaśnił, iż kwestie uczelni medycznych były szeroko dyskutowane. Konferencja rektorów uczelni medycznych przyjęła uchwałę popierającą rozwiązanie zaproponowane w strategii. Obowiązuje zasada podstawowa: minister branżowy nadzoruje
i finansuje działania branżowe, natomiast proces studiowania, kształcenia nadzoruje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. W przypadku uczelni medycznych szpitale klinicznie, udział szkół medycznych w świadczeniu usług medycznych oraz studia podyplomowe nadzoruje i finansuje Minister Zdrowia. Status uczelni flagowych będzie weryfikowany, odbierany jeżeli zadania kontraktowe nie będą wykonywane.

Prof. Szambelańczyk, członek Rady Głównej, stwierdził co następuje.
• Biorąc pod uwagę charakter opracowania i jego rolę w kształtowaniu szkolnictwa wyższego w Polsce, strategia powinna mieć odwołania (swoiste linki) do wariantów, które należałoby rozwijać w zależności od rozstrzygnięć instytucjonalnych czy alokacji zasobów. Przykładem takiego ujęcia może być wariant scenariusza strategii zakładający postępującą integrację szkolnictwa w ramach krajów członkowskich UE lub – co mniej prawdopodobne – szerszych procesów globalizacji na rynkach usług edukacyjnych.
• W szczególności chodzi o problem alokacji zasobów w strukturze instytucjonalnej szkolnictwa wyższego, przede wszystkim w skali narodowej, ale nie wykluczone, że – zwłaszcza na tzw. wysokonakładowych kierunkach kształcenia czy obszarach badawczych – w oparciu o metodykę, znaną w ekonomii pod nazwą „terms of trade”. Przyjęcie takiego ujęcia wyklucza, a przynajmniej powinno ograniczać swoistą autarkię naukowo-dydaktyczną, szczególnie w dziedzinach wysoce kosztochłonnych. Brak specjalizacji, z uwzględnieniem jakości i kosztów prowadzić będzie do tego, że wiele instytucji robić będzie to samo dopóki, w odpowiednim okresie, procesy konkurencji nie doprowadzą do likwidacji podmiotów niekonkurencyjnych.
• Z problemem restrukturyzacji statusu uczelni wyższych (np. uczelnie flagowe, uczelnie badawcze) wiąże się wskazany w prezentacji prof. Woźnickiego proces konsolidacji, jako metoda zwiększania potencjału naukowo-dydaktycznego. Zwracam uwagę,
na doświadczenia procesów konsolidacji z innych branż niż nauka i szkolnictwo wyższe, gdzie prosta konsolidacja nie koniecznie przynosi korzyści skali, ani nie daje efektu synergii, nawet w stosunkowo konkurencyjnym otoczeniu (np. sektor bankowy w Polsce – konsolidacja banków komercyjnych o różnej strukturze własności). Proste „sumowanie” uczelni w większe jednostki może prowadzić do racjonalizacji kosztów pośrednich, choć nie zawsze do podnoszenia efektywności funkcjonowania jednostek podstawowych, tworzących organizację o statusie „zbyt duży żeby upaść” (np. analogia do bankowej doktryny „too big to fail”, która aktualnie jest kontestowana i modyfikowana w kierunku „too big to exist” (przedsiębiorstwa o silnej pozycji politycznej z racji skali zatrudnienia
w okresie gospodarki nakazowo-rozdzielczej). Dlatego zasady konsolidacji powinny ograniczać wskazane ryzyko.
• Projekcje finansowania szkolnictwa wyższego mogą uwzględniać scenariusz rozwoju edukacji ustawicznej oraz rozwoju krótkich cykli kształcenia dedykowanych aktualizacji kwalifikacji lub rekwalifikacji absolwentów uczelni wyższych aktywnych zawodowo (zarówno zatrudnionych jak i bezrobotnych), ze względu na procesy modernizacji (doskonalenia) jak i przemiany struktury rynku pracy (zmiana zawodu). Chodzi zwłaszcza o finansowanie przez zatrudnionych, pracodawców lub z programów aktywnej polityki rynku pracy podnoszenia employability (zdolności do zatrudniania) i flexicurity (łączenia elastyczności i bezpieczeństwa zatrudnienia).
• Wreszcie problem zrównoważonej narodowej przestrzeni naukowo-dydaktycznej. Chodzi o konsekwencje procesu koncentracji siedzib central wielkich i dużych organizacji (przedsiębiorstw, banków czy instytucji centralnych) w stolicy kraju, z równoległym ograniczaniem dostępu do finansowania instytucji naukowo-dydaktycznych zlokalizowanych poza stolicą (szczególnie sponsoringu), czy tworzenie sieci powiązań organizacyjno-finansowych uczelni z podmiotami gospodarczymi (np. corporate univeristy), prowadzi do swoistego „brain-drain”. Te procesy powodują poszukiwanie aliansów z podmiotami z kategorii małych i średnich podmiotów, których potencjał finansowych i zwykle krótszy horyzont strategiczny, ograniczy dostępne zasoby albo uniemożliwi finansowanie badań podstawowych.

Prof. J. Woźnicki wyraził pogląd, iż współpraca europejska (badania naukowe, wspólne studia itp.) powinna się rozwijać, ale w ramach tzw. struktur miękkich (sieci naukowe, konsorcja uczelniane, grupy uczelni). Natomiast Polsce potrzebną są polskie prężne instytucje, które mogłyby być partnerem pożądanym przez największych, prestiżowych graczy na europejskim rynku w szkolnictwie wyższym i nauce. Poprzez konsolidację zasobów będzie to możliwe. Kształcenie przez całe życie (lifelong learning ) jest obszarem w Polsce bardzo zaniedbanym i to szkoły wyższe powinny być integratorem tego procesu. Rozwinięcie tej formy kształcenia będzie generować dodatkowe środki finansowe dla szkolnictwa wyższego.

Prof. B. Tuchańska, członek Rady Głównej, przedstawiła następujące wątpliwości:
Określenie misji szkolnictwa wyższego w projekcie strategii budzi pewien niedosyt. Stwierdzenie, że jest nią „kreowanie wiedzy oraz jej rozpowszechnianie i wykorzystanie dla dobra człowieka i społeczeństwa” jest równie słuszne i podniosłe, co niedookreślone i przez to niezadowalające. Idee służebności uczelni i użyteczności kreowanej w nich wiedzy są oczywiście koniecznym i elementami charakterystyki zadań uczelni, ale łatwo mogą się stać punktem wyjścia do traktowania uczelni jako zakładów świadczących usługi i to, co gorsza, nawet nie dla ludności tylko dla gospodarki, polityki, pozycji międzynarodowej Polski itp. W projekcie zwraca się zresztą uwagę na zagrożenia, które przynosić może ścisła współpraca
z otoczeniem gospodarczo-społecznym (s. 73). Racje mają autorzy projektu wskazując na to, ze uniwersytet końca XX łączy „autonomiczne cele poznawcze i dydaktyczne”
z odpowiedzialnością „za swe otoczenie społeczne i za jego pomyślny rozwój w różnych wymiarach”, słusznie także zauważają, że zmiany te „nie zostały jeszcze dostatecznie dobrze zdefiniowane i rozpoznane przez środowisko akademickie” (s. 90). W mojej opinii to ostatnie stwierdzenie odnosi się także do samego projektu strategii. Nie stawia się w nim nawet pytań o to, jak ustalać równowagę między badawczą i dydaktyczną autonomią uczelni,
a przyczynianiem się do rozwoju środowiska oraz jak jej strzec w uczelniach, które coraz bardziej mają dbać o zysk finansowy i wymierną efektywność; czy kryteria efektywności
i międzynarodowej konkurencyjności są z całą pewnością lepsze niż kryteria merytorycznej wartości i współpracy; jak ochronić badania i kształcenie w przyrodoznawczych dyscyplinach podstawowych i w tych obszarach humanistyki, które są słabo użyteczne; jak ustalać proporcje między kształceniem zawodowym i akademickim, jak pogodzić (i sfinansować) przygotowanie absolwentów do pracy zawodowej z formowaniem ich jako „nowych elit społecznych”? Jeśli zadanie tych pytań i znalezienie na nie odpowiedzi pozostawia się uczelniom, to może uczelniom pozostawić należy także kwestie wewnętrznej organizacji, sposobu zarządzania, źródeł finansowania, mechanizmów ewaluacji badań i kształcenia itd.,
a w krajowej strategii ograniczyć się do zaprojektowania zasad finansowania szkolnictwa wyższego z budżetu państwa, budowanych z perspektywy interesu ogólnego?

Prof. J. Woźnicki stwierdził, iż do takich wniosków można by dojść po przeczytaniu samych myśli przewodnich w oderwaniu od całości dokumentu, ale strategia zawiera konkretne cele – misyjne i operacyjne. Uważna lektura dokumentu rozwiewa wszelkie wątpliwości.
Strategia wskazuje służebną rolę szkół wyższych, które powinny być postrzegane jako atut rozwojowy kraju, fundament tego rozwoju. Strategia jest zaprzeczeniem zarzutów, które pojawiały się w dyskusjach polityków pod adresem rektorów postrzeganych jako opornych na wszelkie zmiany.

W posumowaniu dyskusji prof. Jerzy Woźnicki podkreślił, iż opinia, tak ważnego organu przedstawicielskiego jakim jest Rada Główna Szkolnictwa Wyższego, dotycząca przedstawionej strategii, będzie istotnych głosem w debacie społecznej nad reformowaniem szkolnictwa wyższego w Polsce.

Przewodniczący Rady prof. J. Lubacz podziękował prof. J. Woźnickiemu za prezentację strategii środowiskowej i dodatkowe wyjaśnienia. Podkreślił, że dzisiejsza debata rozpoczyna dyskusję na temat strategii rozwoju szkolnictwa wyższego w Radzie Głównej. Po zakończeniu debaty Rada przedstawi szczegółową opinię na temat opracowanych dokumentów strategicznych.

Brak tagów

Pobierz darmowe oprogramowanie
do przeglądania plików