Uchwała nr 152/2020 Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 października 2020 r. w sprawie nauczania w warunkach pandemii COVID-19

czwartek, 22 października 2020

Po przeprowadzeniu debaty na Posiedzeniu Plenarnym w dniu 8 października 2020 r. poświęconej problemom kształcenia prowadzonego w uczelniach w warunkach pandemii COVID-19, Rada apeluje do całego środowiska akademickiego o rozważenie następujących kwestii.

Wymuszone przez ww. pandemię szerokie wykorzystanie zdalnych form kształcenia istotnie zmieniło psychologiczne uwarunkowania uczestnictwa studentów w zajęciach. Dla wielu studentów, możliwość pokonywania trudności w przy­swajaniu treści nauczania w obecności innych osób stanowi istotne wsparcie, które otrzymują wy­łącznie podczas zajęć stacjonarnych między innymi w postaci komunikacji niewer­balnej. Student samotnie uczestniczący w zajęciach zdalnych może przedwcześnie uznać, że nie podoła trudom studiowania – dotyczy to zwłaszcza osób rozpoczynających studia. Dlatego też prosta zamiana („godzina za godzinę”) zajęć stacjonarnych na zajęcia zdalne zagraża porzuceniem studiów przez większą niż zwykle liczbę studentów pierwszego roku. Aby temu zapobiec, należy zapewnić wsparcie w postaci dodat­ko­wych form komunikacji zdalnej, zarówno między studentami, jak i między studentami i nauczycielami akademickimi.

Wdrażając Proces Boloński, sformułowano dla każdego kierunku studiów efekty kształcenia, tj. zamierzone efekty uczenia się studentów. Opisy te odnosiły się wówczas do modelu studiów stacjonarnych. W obecnej sytuacji warto przejrzeć te opisy i przeanalizować je pod kątem możliwości ich realizacji w zdalnych formach nauczania – dotyczy to zwłaszcza kształtowania umiejętności praktycznych, a także kompetencji społecznych. Należy również podkreślić, że realizacja kształcenia w powiązaniu z badaniami naukowymi została również istotnie utrudniona w warunkach pandemii COVID-19, m.in. poprzez ograniczenie dostępu do zasobów bibliotecznych i labora­toriów. Uwzględniając powyższe uwarunkowania, Rada uważa że analiza kierunko­wych efektów kształcenia pod kątem tych trudności może pomóc dostosować wymagania egzaminacyjne do zmieniających się realiów procesu kształcenia.

Należy całościowo przemyśleć strategię weryfikacji efektów uczenia się w nowej sytuacji. Rada podziela postulaty Parlamentu Studentów RP, aby zamiast inwestować w środki techniczne uniemożliwiające tzw. ściąganie w trakcie testów, kolokwiów lub egzaminów, tak zmodyfikować zadania stawiane przed studentami, aby ich rozwiązanie nie wykluczało możliwości korzystania z przygotowanych lub dostępnych studentowi źródeł.

Jednocześnie Rada potępia wszelkie przejawy zachowań nieetycznych i nieuczciwości jakie już zidentyfikowano i jakie pojawić się mogą w przyszłości w związku ze zdalną komunikacją ze studentami. Rada postuluje także rozłożenie procesu weryfikacji efektów uczenia się na etapy, co pozwoli lepiej śledzić postępy w nauce czynione przez studentów.

Powyższe problemy należy rozwiązywać w dialogu wewnętrznym wspólnoty akademickiej każdej uczelni. Nadzwyczajność sytuacji w jakiej się znaleźliśmy w związku z pandemią COVID-19, może stać się skutecznym katalizatorem takiego dialogu. Z jednej strony, pojawia się naturalna potrzeba opracowania w dialogu ze studentami nowych form konsultacji. Z drugiej strony – poszukiwanie dobrych rozwiązań dydaktycznych na czas kryzysu powinno w dużej mierze odbywać się w skali całej uczelni, z odwołaniem się do kompetencji specjalistów z zakresu dydaktyki, pedagogiki i psychologii. Wytworzone przy tej okazji nowe płaszczyzny dialogu wewnątrz wspólnoty akademickiej z pewnością przyniosą korzyści także po ustąpieniu pandemii.

W końcu, zdalne formy kształcenia umożliwiają twórczą synergię w zakresie dydaktyki w skali ogólnopolskiej. Udostępnianie zajęć prowadzonych w trybie zdalnym przez najwybitniejszych polskich uczonych studentom innych uczelni mogłoby mieć pozytywny wpływ na efekty uczenia się w skali ogólnopolskiej. Inną możliwością jest pozyskiwanie przez uczelnię dla swoich studentów krótkich serii zajęć zdalnie prowadzonych przez najwybitniejszych uczonych ze świata – można już podać przykłady takich działań ze strony niektórych uczelni zagranicznych, w tym także z udziałem uczonych z Polski.

Rada Główna z uznaniem dostrzega wysiłek całej wspólnoty akademickiej: nauczycieli akademickich, studentów, doktorantów oraz służb administracyjnych poświęcony rozwiązywaniu problemów funkcjonowania szkół wyższych w warunkach pandemii COVID-19. Rada wyraża głębokie przekonanie, że system polskiego szkolnictwa wyższego wyjdzie z obecnej opresji silniejszy. Rada deklaruje wsparcie dla wszystkich procesów oraz inicjatyw, które będą do tego zmierzać. Rada będzie też kontynuować własne działania analityczne, promowanie najlepszych praktyk i współpracę z admi­nistracją rządową w rozwiązywaniu pojawiających się problemów.

Przewodniczący Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Prof. Zbigniew Marciniak

                                                                                                             

 

Brak tagów

Pobierz darmowe oprogramowanie
do przeglądania plików